Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in kuruluşuna, Milli Mücadele yıllarından günümüze kadar başkentin eğitim tarihine damga vuran Ankara’nın en eski okullarını derledik. İşte "Taş Mektep" olarak bilinen Ankara Atatürk Lisesi başta olmak üzere Ankara’nın asırlık eğitim çınarlarının ilham veren hikayesi...

Ankara’nın En Eski Okulu 1886’Dan Beri Ayakta (3)

ANKARA’NIN EN ESKİ OKULU

Eğitim tarihi açısından Türkiye'nin en kritik merkezlerinden biri olan Ankara, sadece Cumhuriyet dönemiyle değil, Osmanlı’nın son yıllarından bugüne uzanan köklü eğitim kurumlarıyla da öne çıkıyor. Kentin sosyal, kültürel ve siyasi hayatına yön veren pek çok lider, bilim insanı ve sanatçı bu tarihi sıralardan geçti. Peki, başkent Ankara’nın bilinen ve halen eğitim hayatına devam eden en eski okulu hangisidir?

İşte kuruluş yılları, tarihi dönüm noktaları ve yetiştirdiği isimlerle Ankara’nın eğitim mirasına yön veren köklü okulları...

ANKARA’NIN İLK LİSESİ: ANKARA ATATÜRK LİSESİ (TAŞ MEKTEP)

Ankara’da ortaöğretim düzeyinde kurulan ve günümüzde varlığını kesintisiz sürdüren en eski okul Ankara Atatürk Lisesi’dir.

Sultan II. Abdülhamid döneminde, 1886 yılında "Ankara İdadisi" adıyla kapılarını açan kurum, inşa edildiği kesme taş mimarisi nedeniyle halk arasında kısa sürede "Taş Mektep" olarak anılmaya başlandı.

Zaman içerisinde eğitim sistemindeki dönüşümlere paralel olarak ismi ve statüsü değişen okul, 1908 yılında Ankara Sultanisi, Cumhuriyet’in ilan edilmesinin ardından 1924’te Ankara Erkek Lisesi adını aldı. 1938 yılına gelindiğinde ise Mustafa Kemal Atatürk’ün özel izni ve isteği doğrultusunda bugünkü adı olan Ankara Atatürk Lisesi unvanını taşımaya başladı.

Ankara’nın En Eski Okulu 1886’Dan Beri Ayakta (2)

VATAN SAVUNMASINDA MEZUN VEREMEYEN OKUL

Ankara Atatürk Lisesi’ni Türkiye eğitim tarihinde müstesna bir yere koyan en önemli detaylardan biri de Milli Mücadele yıllarında yaşananlardır. Kurtuluş Savaşı’nın en çetin dönemlerinde okulun öğretmenleri ve son sınıf öğrencileri vatan savunması için cepheye koşmuştur. Bu fedakarlık nedeniyle okul, savaş yıllarında dönem mezunu verememiş; Türk tarihinin en gururlu ama bir o kadar da hüzünlü sayfalarından birine imza atmıştır.

Türkiye’nin ilim, edebiyat ve tıp dünyasına yön veren Orhan Veli Kanık, Can Yücel, Prof. Dr. İlber Ortaylı ve dünyaca ünlü beyin cerrahı Prof. Dr. Gazi Yaşargil gibi isimler de yolları bu tarihi sıralardan geçen unutulmaz mezunlar arasında yer almaktadır.

CUMHURİYET’İN İLK YILLARINA TANIK EDEN DİĞER ASIRLIK OKULLAR

Ankara’nın eğitim haritası yalnızca Taş Mektep ile sınırlı değil. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte başkent ilan edilen Ankara’da, yeni devletin eğitim vizyonunu yansıtan pek çok simge kurum peş peşe hayata geçirildi.

ANKARA LİSESİ (ANKARA KIZ LİSESİ) — 1923

Cumhuriyet’in ilanından sadece birkaç hafta önce, 1923 yılında kurulan Ankara Lisesi, Cumhuriyet döneminin ilk kız lisesi olma unvanını taşır. Kadınların eğitimde aktif rol alması ve toplumsal hayata katılımı açısından sembol bir proje olan okul, yetiştirdiği öncü kadınlarla başkentin hafızasında önemli bir yere sahiptir.

MUSİKİ MUALLİM MEKTEBİ — 1924

Atatürk’ün genç Cumhuriyet’te kültür ve sanata verdiği değerin bir yansıması olarak 1924 yılında kurulan Musiki Muallim Mektebi, Türkiye’nin ilk müzik öğretmeni yetiştiren kurumu olma özelliğine sahiptir. Günümüzdeki Ankara Devlet Konservatuvarı’nın temelini oluşturan bu tarihi yapı, Türkiye'de çok sesli müziğin ve sahne sanatlarının beşiği kabul edilir.

TED ANKARA KOLEJİ — 1931

Mustafa Kemal Atatürk’ün çağdaş eğitim standartlarında yabancı dilde eğitim veren yerli kurumlar oluşturulması yönündeki direktifiyle 1931 yılında kurulan Türk Eğitim Derneği (TED) Ankara Koleji, Ankara’nın ilk özel okulu olarak tarihe geçmiştir.

Ankara'da Kemal Sunal Tiyatro Salonu açılıyor: Detaylar belli oldu
Ankara'da Kemal Sunal Tiyatro Salonu açılıyor: Detaylar belli oldu
İçeriği Görüntüle

GAZİ LİSESİ — 1932

Erken Cumhuriyet döneminin mimari ve eğitsel anlamda örnek modellerinden biri olarak 1932 yılında kapılarını açan Gazi Lisesi, başkentin ortaöğretim yükünü göğüsleyen ve binlerce mezunuyla Türkiye’nin bürokratik ve entelektüel birikimine katkı sağlayan köklü yapıların başında gelir.

Muhabir: Zeynep Ünal