Anadolu Ajansı’nın ilk çalışanı Abdurrahman kimdir?

Bu yıl Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılını kutluyoruz. Anadolu Ajansı da bundan tam 100 yıl önce 6 Nisan’da Milli Mücadele’yi ülkeye ve dünyaya doğru bir şekilde duyurmak için Ankara’da kurulmuştu. Ajansın kuruluş hikâyesini daha önceki yazılarımdan birinde Halide Edib Adıvar’ın “Türk’ün Ateşle İmtihanı” isimli kitabından aktarmıştım. Halide Edib Hanım orada AA’nın ilk çalışanının “Abdurrahim” olduğunu belirtmişti. Peki, bu “Abdurrahim – Abdurrahman” kimdir? Anlatayım.
Afganistan’da Emanullah Han 3 Mayıs 1919’da İngilizlere karşı bağımsızlık mücadelesini başlatırken 19 Mayıs 1919’da da Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktı. Mustafa Kemal Paşa, İngilizlere karşı bağımsızlık bayrağını açan Afganistan ile Türkiye’nin Milli Mücadele yıllarındaki kaderini aynı görmekteydi. Kader ortağı bu iki ülke arasındaki işbirliğini de oldukça önemsemekteydi. 23 Temmuz 1919’da Erzurum Kongresi’nin açış konuşmasında bu ülkedeki gelişmelere bu nedenle özellikle değindi.
Ankara Hükümeti bu nedenle Sovyet Rusya’nın yanı sıra Azerbaycan ve Afganistan ile de ilişki geliştirmek için hamleler yaptı. Azerbaycan’da bir temsilcilik açmak için 12 Ağustos 1920’de Memduh Şevket Bey, Bakü’ye elçi olarak tayin edildi. 18 Ağustos 1920 tarihinde de Abdurrahman Bey, Afganistan’ın başkenti Kabil’e temsilci olarak atandı. 1922 yılına kadar bu görevde kalacak olan Abdurrahman Bey, Kâbil’e giderken Afganistan Emir’i Emanullah Han’a güven mektubundan başka bir de Mustafa Kemal Paşa’nın özel mektubunu götürdü.
Türk ordusunda subay olan ve Afganistan’a “Fevkalade Murahhas” olarak atanan Abdurrahman Samadanî ya da bilinen adıyla Abdurrahman Peşaveri ilginç bir kişidir. Hindistan Hilal-i Ahmer Cemiyeti, Balkan Harbi sırasında Osmanlı ordusuna yardım için toplanan paraları İstanbul’a göndermeye karar verdi. Aralarında doktorlar, sağlık görevlileri ve hastabakıcıların da olduğu heyet, 15 Aralık 1912’de Bombay’dan hareket etti. Heyet, on beş güne yakın süren deniz yolculuğunun ardından nihayet İstanbul’a vardı.
26 yaşındaki Afgan asıllı Abdurrahman Bey de heyetle İstanbul’a gelenler arasındaydı. Zengin bir aileye mensuptu ama babasından izin alamayacağından endişe ederek elbise, kitap gibi özel eşyalarını satarak yol parasını denkleştirdi. Ardından da heyete dahil olup İstanbul’a geldi.
Heyet 1913’te geri döndü. Abdurrahman Bey ise temelli kalmaya karar verdi. Rauf Bey onu himayesine aldı. Harp Okulu’na kaydoldu. 1915 sonunda Sultan Reşat’ın emriyle Rauf Bey başkanlığında bir heyet kuruldu. Heyet, Afgan Kralı Habibullah Han’ın savaşta Osmanlı’ya destek olması için hediyeler götürecekti. Abdurrahman Bey de bu heyetin içindeydi. Heyet yola çıktı fakat İran’a girince burada İngilizlerle çatıştı. Bu nedenle Afganistan’a ulaşamadan geri döndü. Abdurrahman Bey bu çatışmada yaralandı. İyileştikten sonra Çanakkale Harbi’ne katıldı. Ancak bu cephede de yaralandı.
Bu arada, bu konu ve döneme meraklı olan araştırmacıların TBMM Dış İlişkiler ve Protokol Başkanlığı’nda tercüman olarak görev yapan serbest tarih araştırmacısı Mücahit Arslan’ın Yedikıta Kültür ve Tarih Dergisi’nde Abdurrahman Bey ile ilgili yazısını da mutlaka bulup okumasını öneririm.

İHA

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

İşsizlik gerçeği

sf TÜRKİYE'DE KORONAVİRÜS
302.867

VAKA

266.117

İYİLEŞME

7.506

ÖLÜM

36.750

AKTİF VAKA

sf DÜNYA'DA KORONAVİRÜS
30.838.610

VAKA

21.088.852

İYİLEŞME

958.090

ÖLÜM

9.749.758

AKTİF VAKA

  • KOÇ
  • BOĞA
  • İKİZLER
  • YENGEÇ
  • KOÇ BURCU

    Derinliklerde kalmış hislerinizi gün yüzüne çıkarmak istiyor olabilirsiniz. Geçmiş hayatınız, ilişki

    Devamı

    BOĞA BURCU

    İlişkinizde karar aşamasında olabileceğiniz bir gün olabilir. Bir karar varmadan önce son kez partne

    Devamı

    İKİZLER BURCU

    Boş vakitlerinizi çok farklı yeni deneyimlerle değerlendirmek isteyebilirsiniz. Yeni ve farklı deney

    Devamı

    YENGEÇ BURCU

    İlişkinizde aklınızı kurcalayan bazı düşüncelerle duygularınızı baskı altında tutuyor olabilirsiniz.

    Devamı
  • ASLAN
  • BAŞAK
  • TERAZİ
  • AKREP
  • ASLAN BURCU

    Fiziksel değişim planları yapıyor olabilirsiniz. Diyet veya kişisel bakım istekleri her zaman sizler

    Devamı

    BAŞAK BURCU

    Ailenizle geçmiş konular yüzünden tartışmalar yaşayabilirsiniz. Eski defterleri açmak hiç kimseye ka

    Devamı

    TERAZİ BURCU

    Ailenizde bakıma ihtiyacı olan büyüklerinizi ziyaret etmek isteyebilirsiniz. Gününüzü sevdiklerinizl

    Devamı

    AKREP BURCU

    Yeni bir ilişkiye başlamak için harika bir gün olabilir. Uzun zamandır sevginizi ifade etmek isteyeb

    Devamı
  • YAY
  • OĞLAK
  • KOVA
  • BALIK
  • YAY BURCU

    Gizli ilişkiniz ortaya çıkabilir. Çevreniz neden gizli tutmak istediğiniz konusunda sizleri eleştiri

    Devamı

    OĞLAK BURCU

    Bugün aile toplantısı için kısa bir seyahat gerçekleştirebilirsiniz. Aileniz uzun zamandır sizleri g

    Devamı

    KOVA BURCU

    Arkada dönen olayların ortaya çıktığı saatler olabilir. Güvendiğiniz kişilere söylediğiniz özelinizi

    Devamı

    BALIK BURCU

    Hayallerinizle bir bütün gibi yaşıyor olabilirsiniz. Hayal alemi gerçek yaşamla örtüşmeyince zihinse

    Devamı
Yazarlar
Video
Galeri
Güçlü Anadolu Gazetesi'e üye olun

Zaten üye misiniz ? Buraya tıklayarak Üye girişi sağlayabilirsiniz.

Güçlü Anadolu Gazetesi'e giriş yapın

Henüz üye değil misiniz ? Buraya tıklayarak Üye olabilirsiniz.