Avrupa Birliği ülkelerinin içişleri bakanları, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk şehri Sebte’de yaşanan kitlesel göçmen geçişlerini ve benzer krizlerin önlenmesi için atılabilecek adımları görüşmek üzere 4 Ağustos Salı günü olağanüstü çevrim içi toplantı yaptı.
AB Konseyi Dönem Başkanı İrlanda’nın çağrısıyla düzenlenen toplantıda, göçmen kaçakçılığı şebekeleriyle daha etkin mücadele edilmesi, düzensiz göçmenlerin geri gönderilme süreçlerinin güçlendirilmesi ve Birliğin dış sınırlarında güvenlik önlemlerinin artırılması konusunda görüş birliğine varıldı. Bakanlar, üçüncü ülkelerle iş birliğinin geliştirilmesi ve muhtemel kitlesel geçişlerin önceden belirlenebilmesi için erken uyarı mekanizmalarının kurulması gerektiğini de vurguladı.
İspanya’ya destek, düzenleme planına eleştiri
Toplantının ardından açıklama yapan AB Komisyonunun İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner, üye ülkelerin Sebte krizinin yönetimi konusunda İspanya ile “tam dayanışma” içinde olduğunu söyledi. Brunner, İspanyol makamlarının sınırdaki kontrolü kısa sürede yeniden sağlamasını olumlu karşıladıklarını belirtti.
Brunner, İspanya hükümetinin ülkede yaşayan yüz binlerce belgesiz göçmene yasal statü kazandırmayı amaçlayan düzenlemesinin ise toplantının resmî gündeminde yer almadığını bildirdi. Sebte’deki kitlesel geçişlerle söz konusu düzenleme arasında doğrudan bir bağ kurmak için yeterli veri bulunmadığını ifade eden Brunner, buna karşın politikanın “Avrupa’nın geri kalanı için kesinlikle iyi bir mesaj olmadığını” söyledi.
İspanya’nın yaklaşık 500 bin belgesiz göçmen ve sığınmacıyı kapsaması öngörülen düzenlemesine yaklaşık 1,2 milyon kişinin başvurduğu bildirildi. Brunner, göçmenlere yasal statü verilmesinin üye ülkelerin yetkisinde bulunduğunu kabul etmekle birlikte, uygulamanın diğer ülkelere yönelik yeni göç hareketlerini teşvik edebileceği yönündeki kaygıları dile getirdi.
Von der Leyen’den beş maddelik önlem planı
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Sebte krizinin ardından sunduğu beş maddelik plan da içişleri bakanlarının toplantısında genel destek gördü. Plan; AB’nin dış sınırlarının güçlendirilmesini, insan kaçakçılığı ağlarıyla mücadelenin artırılmasını, geri gönderme mekanizmalarının hızlandırılmasını, üçüncü ülkelerle daha yakın iş birliği kurulmasını ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesini öngörüyor.
Toplantıda ayrıca sınır bölgelerine ilişkin istihbarat paylaşımının artırılması, sosyal medya üzerinden yayılan ve kitlesel geçişleri teşvik eden yanıltıcı bilgilerin takip edilmesi ile göç hareketlerinin siyasi baskı aracı olarak kullanılmasına karşı ortak önlem alınması ele alındı.
72 bin kişiden yaklaşık 70 bini geri döndü
İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, toplantının ardından yaptığı açıklamada, Sebte’ye geçen yaklaşık 72 bin kişiden 70 bininin Fas’a döndüğünü söyledi. Grande-Marlaska, Sebte’nin Schengen Bölgesi’ne dâhil olmaması ve göçmenlerin İspanya ana karasına geçememesi nedeniyle Schengen sisteminin tehlikeye girmediğini belirtti.
İspanyol hükümeti, sınırı geçmeye çalışırken en az 75 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ölümlerin büyük bölümünün denizde boğulma ve sınır hattındaki izdiham sırasında meydana geldiği bildirildi. AB yetkilileri, geçişlerde insan kaçakçılığı şebekelerinin ve sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgilerin etkili olduğuna ilişkin bulgular bulunduğunu belirtti.
