Tokat’ın Zile ilçesinde bir bağ evinin bahçesinde yapılan kaçak kazı, Roma dönemine ait olduğu değerlendirilen figürlü bir mozaiği gün yüzüne çıkardı. Üzerinde Antik Yunanca “ΤΡΥΦΗ” yazısı bulunan mozaik için bölgede kurtarma kazısı başlatıldı. “Tryphe” ifadesinin “bolluk ve lüks” anlamı taşıdığı belirtildi.
Mozaiğin, işçilik kalitesi ve figüratif ayrıntılarıyla dikkat çektiği bildirildi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Alper Yılmaz, mozaiğin hem geometrik hem de figüratif unsurları bir arada barındırdığını belirterek, eserde “opus vermiculatum” ve “opus tessellatum” tekniklerinin birlikte kullanıldığını ifade etti. Yılmaz’a göre bu teknik birlikteliği, mozaiğin yüksek işçilik kalitesine ve özenli bir üretim sürecine işaret ediyor.
Kaçak kazı sonrası kurtarma çalışması başlatıldı
Kaçak kazıyla ortaya çıkarılan mozaiklerin korunması için Tokat Arkeoloji Müzesi uzmanlarının bölgede çalışma yürüttüğü aktarıldı. İlk değerlendirmelerde buluntuların Roma dönemine ait olduğu belirtilirken, mozaiğin bulunduğu alanın arkeolojik açıdan daha kapsamlı biçimde incelenmesi bekleniyor.
Mozaikte yer alan “Tryphe” yazısı, Antik Yunan ve Roma dünyasında soyut bir kavramın insan figürüyle kişileştirilmesine işaret ediyor. Bu yönüyle buluntu, yalnızca dekoratif özelliğiyle değil, dönemin yaşam anlayışı, sembol dünyası ve kültürel etkileşimleri bakımından da önem taşıyor.
Zile’nin tarihsel katmanlarına yeni halka
Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün aktardığı bilgilere göre Tokat, Yeşilırmak havzasındaki konumu nedeniyle tarih boyunca önemli bir ticaret ve kültür merkezi oldu; bölge 6 bin yıllık geçmişiyle çok sayıda uygarlığa ev sahipliği yaptı. Zile de antik dönemde “Zela” adıyla bilinen ve Roma tarihi açısından önemli bir yerleşim olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, Zile’de bulunan mozaiğin ayrıntılı bilimsel inceleme ve koruma çalışmalarının ardından bölgenin Roma dönemindeki sosyal ve kültürel yaşamına ilişkin yeni bilgiler sunabileceğini değerlendiriyor.