Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayına ilişkin üretici-market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Bayraktar, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü, markette fiyatı en fazla artan ürünün çilek, üreticide ise kabağın olduğunu açıkladı.
Haziran ayı verilerine göre elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz izledi. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 89 lira 87 kuruşa satılırken, havuç 22 lira 50 kuruştan 86 lira 45 kuruşa, çilek 43 liradan 164 lira 91 kuruşa, yeşil fasulye ise 46 lira 25 kuruştan 162 lira 45 kuruşa yükseldi.
Üretici-market fiyat farkında elma ilk sırada
Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirterek, elmanın markette üretici fiyatının yaklaşık 4,8 katına satıldığını ifade etti. Havuç ve çileğin yaklaşık 3,8 kat, yeşil fasulyenin ise 3,5 kat fiyatla tüketiciye ulaştığını kaydetti.
Markette en fazla çilek zamlandı
Haziran ayında markette incelenen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 81 ile çilekte görüldü. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti.
En yüksek fiyat düşüşü ise yüzde 37,8 ile domateste gerçekleşti. Domatesi yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.
Üreticide kabak yükseldi, karpuz geriledi
Üretici fiyatlarında ise 30 ürünün 12'sinde artış, 9'unda düşüş yaşanırken 9 üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en yüksek fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta görüldü. Kabaktaki artışı yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates izledi.
En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 54,8 ile karpuzda kaydedildi. Karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz takip etti.
Bayraktar, sera sezonunun sona yaklaşmasının kabak, patlıcan ve sivri biberde arzı azaltarak fiyatları yükselttiğini, buna karşılık Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla domates arzının arttığını ve fiyatların gerilediğini söyledi.
Karpuzda hasadın yoğunlaşması nedeniyle arzın arttığını, limonda ise talep düşüşünün fiyatları aşağı çektiğini belirten Bayraktar, yazlık patateste ilkbahar yağışlarının ürün kayıplarına yol açması nedeniyle arzın azaldığını ve fiyatların yükseldiğini ifade etti.
Tarımsal girdi maliyetlerinde son durum
Şemsi Bayraktar, Ziraat Odalarından alınan verilere göre haziran ayında mayısa kıyasla 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 0,6, DAP gübresinin ise yüzde 0,3 arttığını bildirdi. Aynı dönemde üre gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 2,4 oranında geriledi.
Son bir yılda amonyum sülfat gübresinin yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresinin yüzde 72,4, kompoze gübrenin yüzde 46,1, DAP gübresinin yüzde 39,5 ve üre gübresinin yüzde 12,2 oranında arttığını belirten Bayraktar, besi yeminde yıllık yüzde 30,9, süt yeminde ise yüzde 29,2 artış yaşandığını söyledi.
Bayraktar ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 arttığını, mazot fiyatının haziran ayında aylık bazda yüzde 2,7 gerilemesine rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,5 yükseldiğini kaydetti.