Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran hattında tırmanan çatışmalar enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açarken, bu durum Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansıyor. Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatının 110 dolar seviyesine yaklaşması, iç piyasada zam baskısını artırmış durumda.
Sektör temsilcilerinden edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatına önümüzdeki günlerde yaklaşık 6 TL’lik yeni bir artış bekleniyor. Bu artışın gerçekleşmesi halinde son dönemdeki zam serisi daha da derinleşecek.
Eşel mobil etkisini yitirdi
Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişi sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, artan maliyetler karşısında işlevini büyük ölçüde kaybetmiş durumda. Sistem kapsamında zamların önemli bir bölümü ÖTV üzerinden karşılanırken, motorin tarafında vergi tamponunun dolduğu ifade ediliyor.
Bu gelişme, fiyat artışlarının doğrudan pompaya yansımasına neden olurken, tüketici üzerindeki yükün hızla artmasına yol açıyor.
Zamlar rekor seviyeye ulaşıyor
Son olarak motorine yapılan 5,76 TL’lik artış, tek seferde uygulanan en yüksek zam olarak kayıtlara geçmişti. Yeni beklenen 6 TL’lik zamla birlikte bu rekorun yeniden kırılması gündemde.
Art arda gelen zamlar, özellikle taşımacılık ve lojistik maliyetleri üzerinden genel fiyat seviyelerini de yukarı çekebilecek bir risk barındırıyor.
Motorin 80 TL’ye dayanıyor
Yeni zamla birlikte motorin fiyatlarının büyükşehirlerde 77-78 TL bandına, bazı bölgelerde ise 80 TL seviyesine ulaşması bekleniyor. Böylece motorin ile benzin arasındaki fiyat farkının da belirgin şekilde açılarak yaklaşık 15 TL’ye çıkacağı öngörülüyor.
Bu tablo, hem bireysel tüketici hem de üretim ve dağıtım maliyetleri açısından zincirleme etkiler yaratabilecek bir sürece işaret ediyor.
Fiyatlama mekanizması küresel piyasalara bağlı
Türkiye’de akaryakıt fiyatları, uluslararası ürün fiyatları ve döviz kuru temel alınarak hesaplanıyor. Gümrüksüz rafineri fiyatına eklenen ÖTV, EPDK payı ve KDV ile nihai pompa fiyatı belirleniyor. Bu nedenle küresel petrol fiyatlarındaki her artış, iç piyasada hızlı ve güçlü bir etki oluşturuyor.