Rusya-Ukrayna savaşında liman ve ihracat altyapısı yeniden karşılıklı saldırıların merkezine yerleşti. Ukrayna, 12 Ağustos’ta Rusya’nın Karadeniz kıyısındaki önemli liman kenti Novorossiysk’e insansız hava araçları ve füzelerle geniş çaplı saldırı düzenledi. Saldırının ardından Rusya’nın başlıca tahıl ihracat merkezlerinden Novorossiysk’te sevkiyat faaliyetleri aksadı.
Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), saldırıda Novorossiysk’teki Rus deniz üssünün hedef alındığını açıkladı. Rus ve sektör kaynaklarına göre saldırı nedeniyle kentin iki büyük tahıl terminali hasar gördü ve faaliyetlerini durdurdu. Bunlardan Novorossiysk Grain Terminal’in yıllık ihracat kapasitesinin 8,5 milyon ton, NKHP terminalinin kapasitesinin ise 7,1 milyon ton olduğu bildirildi.
Associated Press’in Krasnodar Bölge Valisi Veniamin Kondratyev’e dayandırdığı güncel bilgilere göre saldırılarda 8 yaşındaki bir çocuğun da aralarında bulunduğu üç kişi yaşamını yitirdi, 24 kişi yaralandı. Novorossiysk ve çevresinde çok sayıda konut ile sanayi tesisinde de hasar meydana geldi.
Reuters’ın sektör kaynaklarından aktardığı bilgilere göre saldırının ardından önce iki büyük tahıl terminalinde faaliyetler durduruldu. Sonraki süreçte Novorossiysk’teki üç tahıl terminalinin tamamında operasyonların çarşamba ve perşembe günleri askıya alınması, Rusya’nın Karadeniz üzerinden yaptığı tahıl sevkiyatında yeni bir kesinti yarattı.
Rusya, dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumunda bulunuyor ve ihracatının önemli bir bölümü Novorossiysk dahil Karadeniz limanlarından gerçekleştiriliyor. Saldırının ardından Chicago buğday vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 3 yükselirken, Rusya Tarım Bakanlığı ihracat akışlarının alternatif güzergâhlara yönlendirilmesi için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.
Rusya İzmail Limanı’nı vurdu
Novorossiysk saldırısının ardından Rusya da 13 Ağustos gecesi Ukrayna’nın Odesa bölgesinde, Romanya sınırına yakın İzmail Limanı’nı insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Ukraynalı yetkililer saldırıda liman altyapısının hasar gördüğünü, yangın çıktığını ve kentin güneydoğusunda elektrik kesintisi yaşandığını bildirdi.
Tuna Nehri üzerindeki İzmail, Ukrayna’nın tahıl ve diğer tarım ürünlerinin ihracatında kullandığı en önemli alternatif güzergâhlardan biri. Karadeniz limanlarına yönelik Rus saldırılarının artmasının ardından Ukrayna’nın sevkiyatlarının bir bölümünü Tuna hattına yönlendirmesi, İzmail’in önemini daha da artırmıştı. Ancak limana yönelik saldırılar ile Tuna’daki düşük su seviyeleri bu güzergâhtaki taşımacılığı da zorlaştırıyor.
Reuters’ın Ukraynalı yetkililere dayandırdığı verilere göre ülkenin tahıl ihracatı ağustos ayının ilk bölümünde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 76 geriledi. Ukrayna, dünya buğday arzının yaklaşık yüzde 6’sını, mısır arzının ise yüzde 11’ini karşılıyor; söz konusu ürünlerin ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı normal koşullarda Karadeniz üzerinden gerçekleştiriliyor.
Rusya ile Ukrayna’nın küresel tarım piyasasındaki ağırlığı nedeniyle Novorossiysk ve İzmail gibi ihracat merkezlerine yönelik saldırıların sürmesi, yalnızca iki ülkenin dış ticaretini değil, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl sevkiyatlarının sürekliliğini de yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Reuters, son saldırı dalgasının özellikle Afrika ve Orta Doğu’daki ithalatçı ülkelerde gıda arzına ilişkin kaygıları artırdığını bildirdi.