ABD yönetimi, Gazze Şeridi'nde ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve Başkan Donald Trump'ın planının bir sonraki adımlarının uygulanması amacıyla yeni bir diplomasi trafiğine hazırlanıyor.
Trump'ın damadı, Gazze müzakerelerindeki temsilcilerinden ve Barış Kurulu Yürütme Kurulu üyesi Jared Kushner'ın, eski İngiltere Başbakanı ve kurul üyesi Tony Blair ile Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov'la birlikte 16 Ağustos Pazar günü İsrail'e gitmesi planlanıyor. Heyetin İsrail'deki görüşmelerinin ardından Mısır'ın başkenti Kahire'ye geçeceği bildirildi.
Associated Press'e konuşan Barış Kurulu yetkilisi, temasların Trump yönetimi ile kurulun, Hamas'ın yönetimden çekildiği ve silahsızlandırılmış bir Gazze oluşturulmasına yönelik planı sürdürme kararlılığını göstereceğini belirtti. Reuters'a konuşan konuya yakın bir kaynak da Kushner'ın İsrail ziyaretindeki amacın, Trump'ın 2025'in sonlarında açıkladığı 20 maddelik Gazze planının uygulanmasını ilerletecek bir yol bulmak olduğunu aktardı.
Heyetin İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu ve diğer üst düzey yetkililerle görüşmesi bekleniyor. Kushner ve beraberindeki isimlerin daha sonra Kahire'de Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucularla temaslarda bulunması planlanıyor.
Silahsızlanma ile çekilmenin sıralaması anlaşmazlık konusu
Trump yönetimi, Gazze planının ikinci aşamasını ocak ayında Filistinli teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'nin kurulmasıyla başlatmıştı. İkinci aşamanın başlıca başlıkları arasında Hamas ve diğer silahlı grupların silahsızlandırılması, İsrail askerlerinin Gazze'den çekilmesi, güvenliğin yeni Filistin polis gücü ve Uluslararası İstikrar Gücü tarafından sağlanması ile Gazze'nin sivil yönetiminin teknokrat komiteye devredilmesi bulunuyor.
Süreci ilerletmek amacıyla Barış Kurulu tarafından hazırlanan 15 maddelik yeni yol haritası temmuz sonunda gündeme geldi. Plana göre Hamas ve diğer silahlı grupların silah bırakması ile İsrail'in Gazze'den çekilmesi eş zamanlı ve aşamalı bir süreç içinde yürütülecek. Silahlardan arındırıldığı doğrulanan bölgelerden İsrail askerlerinin “sektör sektör” çekilmesi öngörülüyor.
Hamas yol haritasını kabul ettiğini açıklarken, uygulamanın İsrail'in saldırıları durdurması ve çekilmeye ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu savunuyor. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri ise silahsızlanmanın kapsamı ve İsrail'in hangi aşamada çekilmeye başlayacağı konusunda yaşanıyor.
Netanyahu: Hamas tamamen silahsızlanmadan çekilmeyeceğiz
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise 15 maddelik belgeyi mevcut haliyle kabul etmediklerini açıklayarak İsrail ordusunun Hamas tamamen silahsızlandırılmadan Gazze'den çekilmeyeceğini belirtti. Netanyahu, silahsızlanmanın ağır ve hafif silahlar dahil Hamas'ın elindeki tüm silahları kapsaması gerektiğini söyledi.
Washington ise Hamas'ın silahsızlandırılması hedefinde İsrail ile aynı görüşte olduğunu ancak İsrail yönetiminin plana ilişkin çekincelerini gidermek için görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor. Kushner, Blair ve Mladenov'un yapacağı temasların da özellikle silahsızlanma ile İsrail'in aşamalı çekilmesinin nasıl eşleştirileceği konusunda taraflar arasındaki görüş ayrılığını azaltmaya odaklanması bekleniyor.