Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere toplandı. Genel Kurul'un 125'inci birleşimi saat 11.00'de TBMM Başkanvekili Celal Adan başkanlığında başladı. Milletvekilleri teklif üzerine söz alırken MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de görüşmeleri takip etmek üzere Meclis'e geldi.
Teklif, 7 Ağustos Cuma günü başlayan ve yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından 8 Ağustos Cumartesi günü TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilerek Genel Kurul'a gönderilmişti. Komisyon aşamasında AK Parti, MHP, DEM Parti ve Yeni Parti milletvekilleri teklife “evet” oyu verdi. Yeni Parti Grubu, Genel Kurul görüşmeleri öncesinde Genel Başkan Özgür Özel başkanlığında kapalı toplantı gerçekleştirdi.
Uygulama için MGK kararı şartı
Yürürlük ve yürütme hükümleriyle birlikte 12 maddeden oluşan teklif, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiilî varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesini temel koşul olarak belirliyor. Bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilerek Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen hukuki mekanizmalar işletilecek.
Düzenleme; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda ve örgüt lehine terörizmin finansmanı suçları ile örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlara ilişkin soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazını kapsıyor.
Teklife göre, kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenecek. Benzer süreler kesinleşmiş mahkûmiyetlerin infazı bakımından da uygulanacak.
Öldürme suçları kapsam dışında
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutuluyor. Ayrıca 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da erteleme hükümlerinden yararlanamayacak.
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek. Teklifin gerekçesinde düzenlemenin mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu tamamen sona erdiren bir düzenleme olmadığı belirtiliyor.
Süreci kurul ve Meclis komisyonu izleyecek
Kanunun uygulanmasını takip etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. TBMM bünyesinde kurulacak İzleme Komisyonu da uygulamadaki gelişmeleri takip ederek Meclis'i bilgilendirecek.
Teklif, TBMM bünyesinde 5 Ağustos 2025'te çalışmalarına başlayan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun 18 Şubat 2026'da kabul ettiği rapor doğrultusunda hazırlandı ve 5 Ağustos'ta TBMM Başkanlığına sunuldu. Reuters da teklifin Meclis'te geniş bir siyasi desteğe sahip olduğunu ve düzenlemenin sürecin hukuki aşamasında önemli bir eşik oluşturduğunu aktardı.
Meclis tatil öncesi son mesaisinde
TBMM, normal çalışma takvimine göre 1 Temmuz'da tatile girmesi gerekirken Genel Kurul'un 16 Haziran'da aldığı kararla çalışmalarını sürdürmüştü. Meclis'in, çerçeve yasa teklifinin Genel Kurul görüşmelerinin tamamlanmasının ardından çalışmalarına ara vermesi ve 1 Ekim 2026'da başlayacak yeni yasama yılında yeniden toplanması bekleniyor. TBMM'nin resmî gündeminde Genel Kurul'un 10 Ağustos Pazartesi günü saat 11.00'de toplanması kararı da yer alıyor.