ABD’de göçmenlik operasyonlarını yürüten Göç ve Gümrük Muhafaza Dairesi’nin (ICE), görevlilerini elektrik şoku verebilen eldivenlerle donatma planı tartışma yarattı.
ABD İç Güvenlik Bakanlığının 10 Ağustos’ta yayımladığı satın alma planına göre ICE, CTG-5 G.L.O.V.E. (Generated Low Output Voltage Emitter) adı verilen cihazlardan satın almak için 10 milyon ile 20 milyon dolar arasında harcama yapmayı öngörüyor. Bakanlık, ürünü “iletken dikkat dağıtma ve gerilimi düşürme cihazı” olarak tanımlıyor.
Plan kapsamında eldivenlerin ICE bünyesindeki Homeland Security Investigations (HSI) ile gözaltı ve sınır dışı işlemlerini yürüten Enforcement and Removal Operations (ERO) personeline verilmesi öngörülüyor. Resmi kayıtta sözleşmenin 2026 mali yılının son çeyreğinde verilmesinin, sürecin ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanmasının planlandığı belirtiliyor. Belgede alım için rekabetçi bir ihale öngörülmediği de görülüyor.
Elektrik modu düğmeyle devreye giriyor
Kentucky merkezli Compliant Technologies tarafından üretilen eldivenler, elektrik sistemi devre dışıyken sıradan devriye eldiveni gibi kullanılabiliyor. Görevli, eldiven üzerindeki düğmeyle elektrik modunu yaklaşık bir saniyede etkinleştirebiliyor. Elektrik uyarısının uygulanabilmesi için cihazın kişinin cildiyle doğrudan temas etmesi gerekiyor.
Üreticinin teknik verilerine göre CT-G5 modelinin çıkış gerilimi 324 ile 362 volt arasında değişiyor ve cihaz 380 voltun üzerine çıkamıyor. Şirket, ürünü mevcut kolluk kuvveti araçlarına alternatif değil, güç kullanma seçeneklerini destekleyen bir “gerilimi düşürme” aracı olarak tanıtıyor.
Associated Press’e göre cihazın amacı, direnen kişinin doğrudan cildine elektrik uyarısı vererek kısa sürede kontrol altına alınmasını sağlamak. Üretici, eldivenlerin cezalandırma amacıyla veya yalnızca sözlü itaatsizlik gösteren kişiler üzerinde kullanılmaması gerektiğini; çocuklar, hamileler, yaşlılar ve bazı engelli kişiler gibi risk grubundakiler için de kullanım uyarıları bulunduğunu belirtiyor.
ACLU’dan kötüye kullanım uyarısı
Plan, ABD’deki sivil hak örgütlerinin tepkisini çekti. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) Polislik Projesi Direktör Yardımcısı Jenn Rolnick Borchetta, eldivenlerin elektrik şokunun dışarıdan fark edilmesini zorlaştırabilecek yapısının denetim ve hesap verebilirlik açısından sorun yaratabileceğini savundu. ACLU, ICE personelinin “bir düğmeye basarak” ciddi acı verebilmesinin kötüye kullanım riskini artırdığı görüşünde.
Associated Press ayrıca cihazların daha önce kullanıldığı vakalara ilişkin davalar bulunduğunu bildirdi. Kentucky’de bir cezaevinde 2024 yılında hayatını kaybeden 43 yaşındaki bir kişinin ölümüne ilişkin devam eden bir davada, elektrikli eldivenlerin defalarca kullanıldığı öne sürülüyor. AP’ye göre olaya ilişkin kurum içi incelemede bazı elektrik uygulamalarının üreticinin tavsiye ettiği sürenin üzerinde devam ettiği tespit edildi.
Trump yönetimi planı savundu
Trump yönetiminden ise cihazların kullanımına yönelik savunma geldi. Beyaz Saray’ın sınır güvenliğinden sorumlu yetkilisi Tom Homan, eldivenleri görevlilerin ölümcül güce başvurmadan önce kullanabileceği ek bir seçenek olarak nitelendirdi. Homan, kolluk personelinin bir olayda doğrudan ölümcül güce geçmemesi gerektiğini ve bu tür araçların farklı güç kullanma seviyeleri arasında seçenek sağlayabileceğini söyledi.
DHS de ICE personelinin gerilimi düşürme ve güç kullanımı konusunda eğitim aldığını belirterek kurumun kullanacağı teknolojilerin mevcut kolluk politikaları ve standartlarına uygunluğunun değerlendirildiğini bildirdi.
Satın alma planının hayata geçmesi halinde, elektrik şoklu eldivenlerin ICE’ın saha operasyonlarında hangi koşullarda kullanılacağına ilişkin eğitim ve kullanım kurallarının ayrıca belirlenmesi bekleniyor.