ABD yönetimi, denizde bekleyen İran petrolünün satışına geçici olarak izin veren yaptırım muafiyetini uzatmama kararı aldı. Reuters’ın aktardığına göre Hazine Bakanlığı’nın 20 Mart’ta yürürlüğe koyduğu 30 günlük izin, 19 Nisan 2026’da sona erecek ve yenilenmeyecek. Söz konusu düzenleme, yalnızca 20 Mart itibarıyla gemilere yüklenmiş İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı ile bunlara bağlı limanlama ve sigorta gibi hizmetleri kapsıyordu. Yeni petrol alımı ya da üretimi ise bu izin kapsamına girmiyordu.
Geçici muafiyet, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim ve arz endişeleri nedeniyle yükselen enerji fiyatlarını sınırlamak amacıyla devreye alınmıştı. Reuters, Washington’ın daha önce benzer gerekçeyle Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları da geçici olarak hafiflettiğini, ancak Rus petrolü için verilen muafiyetin de hafta sonunda uzatılmadan sona erdiğini bildirdi.
19 Nisan’da süresi dolacak
Wall Street Journal’ın aktardığına göre geçici yetki, mart ayı sonunda denizde bekleyen İran petrolünün piyasaya ulaşmasını sağlayarak arz baskısını hafifletmeyi hedefliyordu. Reuters haberinde ise bu kapsamda küresel piyasaya önemli miktarda petrolün girmesine imkân tanındığı belirtildi. Ancak ABD yönetimi, bu esnekliğin süresi dolduğunda sona ereceğini netleştirdi.
Hazine Bakanlığı ayrıca, İran bağlantılı işlemlere aracılık eden yabancı finans kuruluşlarına yönelik uyarılarını da artırdı. Reuters ve Anadolu Ajansı’na göre Washington, özellikle Çin, Hong Kong, BAE ve Umman’daki finansal kurumların İran’la bağlantılı petrol ve para akışlarına aracılık etmeleri halinde ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceğini bildirdi.
Washington’dan “baskı” vurgusu
Reuters’a göre karar, ABD’nin İran’a karşı ekonomik baskıyı yeniden sıkılaştırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Hazine Bakanlığı’nın açıklamasında, “denizde mahsur kalmış İran petrolünün satışına izin veren kısa süreli yetkinin birkaç gün içinde sona ereceği ve yenilenmeyeceği” belirtildi.
Kararla birlikte, 19 Nisan sonrasında İran menşeli ve daha önce geçici izin kapsamına alınan petrol yükleri için yaptırım muafiyeti de sona ermiş olacak. Böylece Washington, enerji fiyatlarını dengelemek amacıyla devreye aldığı geçici esnekliği geri çekerek İran petrolüne yönelik yaptırım rejimini yeniden tam olarak uygulamaya dönmüş olacak. Bu sonuç, Reuters ve Wall Street Journal’daki bilgilerden yapılan bir çıkarımdır.