Memorial Antalya Hastanesi Girişimsel Nöroloji Bölümü'nden Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, yetersiz ve kalitesiz uykunun baş ağrısı, unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve kronik yorgunluk gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Gencer, yetişkinlerin geceleri 7 ila 9 saat kesintisiz ve kaliteli uyumasının önemine dikkat çekti.
"Uyku, vücudun kendini yenilediği dönem"
Uykunun beynin işlevlerini tamamen durdurduğu pasif bir dinlenme süreci olmadığını belirten Gencer, uyku sırasında vücudun önemli biyolojik süreçlerden geçtiğini söyledi.
Derin uyku sırasında beynin gün içerisinde biriken bazı atık maddeleri uzaklaştırdığını belirten Gencer, öğrenilen bilgilerin kalıcı belleğe aktarıldığını, stres hormonlarının dengelendiğini ve bağışıklık sisteminin desteklendiğini ifade etti.
Gencer, kronik uyku yetersizliğinin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite, bağışıklık sisteminin zayıflaması, depresyon ve anksiyete gibi pek çok sağlık sorunuyla ilişkili olabileceğini belirtti.
Sıcak hava uykuyu nasıl etkiliyor?
Sıcak havalarda uyku kalitesinin düşmesinin en önemli nedenlerinden birinin vücut sıcaklığının yeterince düşememesi olduğunu belirten Gencer, sağlıklı bir uykuya geçiş için vücut iç sıcaklığının yaklaşık 1 ila 1,5 derece azalması gerektiğini söyledi.
Yüksek sıcaklığın uykuya dalmayı zorlaştırabileceğini ve derin uyku sürecini olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Gencer, terleme, sık uyanma, kalp hızının artması ve yüksek nemin de uyku kalitesini düşürdüğünü belirtti.
Yaz aylarında günlerin uzamasıyla birlikte akşam saatlerinde ışığa daha fazla maruz kalınmasının da melatonin salgısını geciktirerek uyku düzenini etkileyebileceği kaydedildi.
Sağlıklı uyku için öneriler
Gencer, sıcak havalarda uyku kalitesini korumak için şu önerilerde bulundu:
Yatmadan 1-2 saat önce yatak odasının havalandırılması.
Klima kullanılıyorsa ortamın aşırı soğutulmaması ve klimanın doğrudan vücuda üflemeyecek şekilde konumlandırılması.
Soğuk duş yerine ılık duş tercih edilmesi.
Pamuklu, keten veya bambu içerikli çarşaf ve yastık kılıflarının kullanılması.
Gün içerisinde yeterli sıvı tüketilmesi ancak yatmadan hemen önce aşırı sıvı alınmaması.
Yatmadan 2-3 saat önce ağır yemeklerden kaçınılması.
Geceye yakın yoğun fiziksel aktivite yapılmaması.
Odaya giren ışığı azaltmak için kalın veya karartma perdelerin kullanılması.
Uyku sorunları ihmal edilmemeli
Uyku problemlerinin uzun süre devam etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Gencer, özellikle haftada üç veya daha fazla gece uykuya dalma ya da uykuyu sürdürme güçlüğü yaşayanların uzman değerlendirmesi alması gerektiğini söyledi.
Yeterli süre uyunmasına rağmen gündüz aşırı uyku hali, horlama veya uykuda nefes durması, bacaklarda huzursuzluk, depresyon, yoğun kaygı ve belirgin ruh hali değişikliklerinin de dikkate alınması gerektiğini belirten Gencer, bu belirtilerin tıbbi müdahale gerektiren uyku bozukluklarına işaret edebileceğini ifade etti.