Küresel enerji piyasalarında jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) stratejik petrol rezervlerinin koordineli biçimde piyasaya sürülmesini öngören yeni bir planı onayladı. Bloomberg’in aktardığına göre plan kapsamında üye ülkelerin rezervlerinden toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya salınması öngörülüyor.
Söz konusu adım, daha önce 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşının ardından gerçekleştirilen 182 milyon varillik stratejik rezerv müdahalesinin iki katını aşarak tarihteki en büyük petrol piyasası müdahalesi olarak kayda geçmeye hazırlanıyor.
IEA yetkilileri, küresel arzda yaşanabilecek kesintilere karşı piyasaların istikrarını korumayı amaçlayan müdahalenin üye ülkeler arasında koordineli biçimde gerçekleştirileceğini belirtiyor.
Stratejik rezervlerde büyük stok
Son verilere göre IEA üyesi ülkelerin kamuya ait stratejik petrol rezervleri 1,2 milyar varilin üzerinde bulunuyor. Enerji şirketlerinin elinde bulunan ticari stoklar da hesaba katıldığında toplam rezerv miktarı yaklaşık 1,8 milyar varile ulaşıyor.
Bu rezervler, özellikle küresel enerji arzının kesintiye uğradığı dönemlerde fiyat şoklarını sınırlamak ve piyasaya acil likidite sağlamak amacıyla kullanılıyor.
İran’dan Hürmüz Boğazı tehdidi
Öte yandan bölgedeki gerilim enerji piyasaları üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor. İran’a yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı’na konuşan bir İranlı yetkili, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının hedef alınabileceğini öne sürdü.
Yetkili, “Hürmüz Boğazı’ndan tek bir damla petrol geçmesine izin vermeyebiliriz. Petrolün varilinin 200 dolara çıkmasına hazır olun, çünkü fiyatlar sizin istikrarsızlaştırdığınız bölgesel güvenliğe bağlı” ifadelerini kullandı.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki gerilimlerde küresel enerji güvenliği açısından kritik bir boğaz olarak görülüyor.