İspanya’daki Barselona Özerk Üniversitesi’nde görev yapan bilim insanları, yaşlı farelerde yaşam süresini uzatan ve yaşlanmaya bağlı organ kayıplarını yavaşlatan bir gen terapisi geliştirdi.
Üniversitenin Hayvan Biyoteknolojisi ve Gen Terapisi Merkezinde yürütülen araştırmada, metabolizmanın düzenlenmesinde rol oynayan FGF21 adlı hormonu üreten gen terapisi yaşlı ve ileri yaştaki erkek ve dişi farelere uygulandı.
Tek doz kas içi enjeksiyonun ardından iskelet kası hücrelerinin FGF21 üretmeye başlaması sağlandı. Kana karışan hormonun etkileri, 27 ay boyunca takip edildi.
Araştırmada, terapi uygulanan farelerin yaşam beklentisinin kontrol grubuna kıyasla yüzde 20,54 arttığı belirlendi. Hayvanların yalnızca daha uzun yaşamadığı, hastalık görülmeden geçirilen sürenin de uzadığı bildirildi.
Organlardaki yaşlanma belirtileri yavaşladı
Tedavinin vücut ağırlığı ve yağ birikimini dengelediği, insülin duyarlılığı ile kan şekeri kontrolünü iyileştirdiği ve enerji tüketimini artırdığı tespit edildi.
Yağ dokusunda iltihaplanmanın azaldığı ve hücrelerin enerji üretiminden sorumlu mitokondrilerin işlevinin güçlendiği görüldü. Karaciğerin toksinleri temizleme kapasitesi korunurken yaşlanmayla ilişkili protein birikimleri ve doku bozulmaları da sınırlandı.
Böbrek hasarına işaret eden bazı bulguların gerilediği, kalpte ise fibrozis ve protein birikiminin önlendiği kaydedildi. Tedavinin kalbin yapısı ve işlevi üzerinde de koruyucu etki gösterdiği belirtildi.
Araştırmacılar, farelerin kas gücü, dayanıklılık ve koordinasyonunun daha uzun süre korunduğunu; hafıza ve öğrenme testlerinde ise genç hayvanlara yakın sonuçlar elde edildiğini bildirdi.
İnsanlarda uygulanması için yeni çalışmalar gerekiyor
Araştırmanın başındaki Profesör Fàtima Bosch, elde edilen sonuçların FGF21 temelli gen terapisinin sağlıklı yaşlanmayı destekleyebilecek bir yöntem olabileceğine işaret ettiğini söyledi.
Bununla birlikte çalışma, klinik öncesi aşamada ve yalnızca fareler üzerinde gerçekleştirildi. Yöntemin insanlarda yaşam süresini uzatıp uzatmayacağı henüz bilinmiyor. Güvenlik, doz ve uzun dönemli etkilerin belirlenebilmesi için insan deneyleri dahil yeni araştırmalar yapılması gerekiyor.
Aynı araştırma grubunun FGF21 temelli gen terapisini daha önce obezite, diyabet ve metabolik karaciğer hastalıklarına ilişkin hayvan çalışmalarında da değerlendirdiği belirtildi.