17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçerken, depremi Yalova'da yaşayan Mahalle Afet Gönüllüleri Muhittin Mert ve Sabri Karaçam bugün deprem bilincinin artırılması için çalışmalar yürütüyor. O gece ne yapacaklarını bilmediklerini anlatan iki gönüllü, yıllar içinde aldıkları eğitimlerle edindikleri deneyimleri vatandaşlara ve öğrencilere aktarıyor.
Saat 03.02'de meydana gelen ve yaklaşık 45 saniye süren Marmara Depremi, Yalova'da büyük yıkıma neden oldu. Kentte 2 bin 504 kişi hayatını kaybederken 4 bin 472 kişi yaralandı. Depremin ardından Yalova'da ağır hasarlı bin 676 bina yıkılarak enkazı kaldırıldı, dönemin hasar tespit çalışmalarında konut ve iş yerlerindeki binlerce yapı için ağır, orta ve hafif hasar tespiti yapıldı.
Marmara Depremi'ndeki 45 saniyeyi unutamadı
Deprem sırasında yatağında olduğunu anlatan Muhittin Mert, sarsıntı başladığında eşiyle birlikte ne yapacaklarını bilmediklerini söyledi. Mert, "1999'u Yalova'da bir milat olarak görüyorum. Çünkü o 45 saniye çok uzun bir süreydi. Ben yatakta yatıyordum. Eşim 5 dakika önce yatağa girmişti. O arada deprem oldu. Hiç eğitim almamıştık. Ben yatağın üstünde hiç kıpırdamadan deprem bitene kadar eşimin üstüne yaslanarak öyle durdum" dedi.
Depremin ardından dışarı çıkan Mert, bir komşusunun yardım istemesi üzerine çocuğunu almak için hasarlı bir binaya girdiğini anlattı. Binanın üçüncü katının çökmenin etkisiyle adeta birinci kat seviyesine geldiğini belirten Mert, içeride bulunan kişinin eşiyle birlikte sağ çıktığını söyledi.
O dönemde deprem konusunda eğitimli olmadığını vurgulayan Mert, "O an tabii ki eğitimli değildim. Hiçbir şey bilmiyordum. Şimdi çok daha farklı, daha eğitimliyim. Neler yapacağımı depremlerde çok iyi biliyorum" ifadelerini kullandı.
Deprem bilincini okullarda öğrencilere aktarıyor
2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından bölgeye de giden Mert, burada deprem gerçeğini bir kez daha yakından gördüğünü belirtti. Yalova'nın 1999'da yaz mevsiminde depreme yakalanmasının barınma ve gıda açısından avantaj sağladığını söyleyen Mert, Kahramanmaraş'ta hazırlıksız yakalanan insanların daha ağır şartlarla karşılaştığını anlattı.
Enkazlarda kolon, kiriş ve merdivenlerde hayatını kaybeden insanlarla karşılaştığını belirten Mert, bugün Yalova'daki okullarda deprem eğitimleri verdiklerini ifade etti.
17 Ağustos sonrası deprem eğitimi vermeye başladı
17 Ağustos Marmara Depremi'ni yaşayan Sabri Karaçam da o dönemde vatandaşların deprem konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını söyledi. Daha sonraki yıllarda Sivil Savunma ve AFAD bünyesinde eğitim alan Karaçam, bugün vatandaşlara deprem konusunda eğitim veriyor.
Karaçam, "Aslında o depremde gerçekten vatandaşlarımız çok bilinçsizdi, biz dahil. Hiçbir eğitim yoktu, ne yapacağımızı bilmiyorduk. Sadece bildiğimiz bir şey vardı, yaşam üçgeni gibi. Ama gerçekten bilmiyorduk. 99 depreminde de aynı şeyi yaşadık" dedi.
Deprem öncesi hazırlığın önemine dikkat çekti
Sivil Savunma ve AFAD eğitmeni olarak vatandaşlara eğitim vermeye başladığını belirten Karaçam, depremde hayatta kalabilmek için hazırlığın depremden önce yapılması gerektiğini söyledi.
Karaçam, "Deprem öncesi hazırlığını yapmak gerekiyor. Evindeki eşyalarını sabitleyeceksin. Deprem planını yapacaksın. Deprem anında deprem planı dahilinde nerede çök, kapan, tutun yapılması gerekiyorsa orada çök, kapan, tutun veya uygun şekilde uzan" ifadelerini kullandı.