TBMM’de kabul edilen 11. Yargı Paketi, infaz süreleri ve ceza artışlarıyla tartışma yarattı. Denetimli serbestlikten çocuk hükümlülere uzanan düzenlemeler kamuoyunda farklı tepkilere neden oldu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan 11. Yargı Paketi, ceza ve infaz sisteminde kapsamlı değişiklikler öngörüyor. Özellikle infaz süreleri, denetimli serbestlik uygulamaları ve bazı suçlarda ceza artışları içermesi nedeniyle paket, Meclis görüşmeleri boyunca olduğu gibi yasalaşmasının ardından da kamuoyunda da yoğun biçimde tartışıldı. Düzenleme, TBMM çatısı altında kabul edilirken, iktidar kanadı paketin yargılamayı hızlandırmayı ve infaz sistemini güncellemeyi amaçladığını savunuyor. Muhalefet ve bazı hukuk çevreleri ise düzenlemelerin adalet duygusunu zedeleyebileceği görüşünde.
İnfaz ve denetimli serbestlikte değişiklik
Yeni yargı paketinin en çok tartışılan maddeleri infaz rejimine ilişkin düzenlemeler oldu. Buna göre, 31 Temmuz 2023’ten önce suç işleyen bazı hükümlüler, denetimli serbestlikten daha erken yararlanabilecek. Bu düzenlemenin, cezaevlerinde bulunan on binlerce hükümlü açısından erken tahliye yolunu açabileceği ifade ediliyor.
Eleştiriler de bu noktada yoğunlaşıyor. Hukukçular, infaz indiriminin kapsamının geniş tutulmasının suç ve ceza arasındaki dengeyi bozabileceğini savunurken, hükümet yetkilileri düzenlemenin cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmayı ve infaz sistemini daha işlevsel hale getirmeyi hedeflediğini belirtiyor.
Bazı suçlarda ceza artışı
11. Yargı Paketi kapsamında Türk Ceza Kanunu’nda da çeşitli değişiklikler yapıldı. Taksirle yaralama gibi bazı suçlarda ceza alt ve üst sınırları artırılırken, güveni kötüye kullanma suçunun kapsamı genişletildi.
Trafikte tehdit, engelleme ve baskı içeren eylemlere yönelik yaptırımların ağırlaştırılması da paket içinde yer aldı. İktidar, bu düzenlemelerin kamu güvenliğini güçlendirmeyi amaçladığını vurgularken; eleştirenler, ceza artışlarının uygulamada keyfiliğe yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Çocuk hükümlüler ve akıl sağlığı düzenlemeleri
Pakette çocuk hükümlülere ilişkin düzenlemeler de dikkat çekiyor. Buna göre çocuklar, cezalarının infazına doğrudan çocuklara özgü kapalı infaz kurumlarında başlayacak; eğitim ve rehabilitasyon süreçleri daha belirgin hale getirilecek. Ayrıca akıl hastalığı bulunan hükümlüler için tedavi odaklı güvenlik tedbirleri yeniden düzenlendi. Bu maddeler, insan hakları açısından olumlu bir adım olarak değerlendirilse de uygulamanın pratikte nasıl işleyeceği konusunda soru işaretleri mevcut.
Tartışmalar sürüyor
11. Yargı Paketi etrafındaki tartışmaların odağında, infaz indirimlerinin kapsamı ve bazı suçlarda öngörülen ceza artışlarının toplumsal etkileri yer alıyor. Muhalefet partileri, düzenlemelerin “cezasızlık algısını” güçlendirebileceğini savunurken; iktidar, paketin dengeli bir anlayışla hazırlandığını ve kamu düzenini güçlendirmeyi amaçladığını ifade ediyor.
Genel çerçevede 11. Yargı Paketi, yargı sisteminde reform iddiasıyla yürürlüğe girerken, infaz ve ceza politikalarına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Düzenlemenin cezaevlerinden yargı süreçlerine kadar geniş bir alanda etkilerinin önümüzdeki dönemde daha net biçimde ortaya çıkması bekleniyor.