Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, yargı süreçlerinde yapay zekâ kullanımını genişleten projelerinden biri olan “CBS Örgüt Tahmin Projesi”ni hâkim ve savcıların kullanımına sundu.
UYAP bünyesinde çalışan sistem, dava dosyasındaki bilgileri yapay zekâ aracılığıyla analiz ederek dosyanın hangi örgütle bağlantılı olabileceğine ilişkin tahminde bulunuyor. Ardından dosyadaki örgüt bilgileri ile sistemde daha önce kayıt altına alınan veriler otomatik olarak karşılaştırılıyor. Bakanlık, böylece yanlış veya eksik örgüt kaydı yapılmasının ve veri girişinden kaynaklanan hataların azaltılmasını hedefliyor.
Hâkim ve savcılara “dijital asistan”
Adalet Bakanlığının açıklamasına göre proje yalnızca dosya incelemelerinde değil, adli istatistiklerin ve denetim kapsamında hazırlanan raporların daha doğru oluşturulmasında da kullanılacak. Sistemin veri girişindeki eksiklikleri azaltmasının yanı sıra yargılama süreçlerinin hızlandırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. Bakanlık, uygulamayı hâkim ve savcılara yardımcı olan bir “dijital asistan” olarak tanımlıyor.
Sistemin yaptığı tahmin ise hâkim veya savcının yerine geçen bir yargısal karar niteliği taşımıyor. Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürü Servet Gül, Nisan 2025’te TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu’nda yaptığı sunumda, Bakanlığın geliştirdiği yapay zekâ sistemlerinin otomatik karar verici olmadığını, hâkim ve savcılara veri ve karar desteği sağlamak amacıyla kullanıldığını belirtmişti. Gül, nihai karar yetkisinin yargı mensuplarında kalacağını vurgulamıştı.
Proje daha önce TBMM’de tanıtılmıştı
“CBS Örgüt Tahmin Projesi” Bakanlığın yeni gündeme gelen ancak bir süredir üzerinde çalıştığı yapay zekâ uygulamalarından biri. Sistem, 8 Nisan 2025’te TBMM’de yapılan sunumda Adalet Bakanlığının yapay zekâ projeleri arasında kamuoyuna tanıtıldı. O tarihte sistemdeki örgüt bilgileri ile yeni girilen verilerin otomatik eşleştirilerek veri girişindeki hataların azaltılmasının hedeflendiği açıklanmıştı.
UYAP’ın internet sitesinde projeye ilişkin ayrıntılı duyuru ise 26 Haziran 2026’da yayımlandı. Bakanlık, sistemin yerli kaynaklarla geliştirildiğini ve hâkim ile savcıların kullanımında olduğunu bildirdi. Proje, 7 Ağustos’ta sosyal medya paylaşımları ve haberlerin ardından yeniden kamuoyunun gündemine geldi.
Uygulama bazı hukukçuların eleştirilerine de konu oldu. Eleştiriler, yapay zekânın ceza soruşturmalarında üreteceği tahminlerin yargısal değerlendirmeyi ne ölçüde etkileyebileceği üzerinde yoğunlaşırken, Bakanlık daha önce yaptığı açıklamalarda bu tür sistemlerin hâkim ve savcıların takdir yetkisinin yerine geçmeyeceğini belirtti.