Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mayıs ayına ilişkin üretici-market fiyatları ve tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Bayraktar, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının yüzde 388,5 ile elmada görüldüğünü, kuru soğanın ise hem üreticide hem markette fiyatı en fazla artan ürün olduğunu açıkladı.
Elma, havuç ve kabakta fiyat farkı dikkat çekti
TZOB verilerine göre mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla elmada yaşandı. Üreticide 18 lira 75 kuruşa satılan elma markette 91 lira 59 kuruşa kadar yükseldi.
Elmayı yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul takip etti. Havuç üreticide 15 liradan alıcı bulurken markette 56 lira 79 kuruşa, kabak ise 14 lira 75 kuruştan 46 lira 51 kuruşa satıldı.
Şemsi Bayraktar, bazı ürünlerde üretici ve market fiyatları arasındaki farkın 3 ila 5 kat arasında değiştiğini belirtti.
Markette en fazla artış kuru soğanda görüldü
Mayıs ayında marketlerde takip edilen 36 ürünün 22’sinde fiyat artışı, 13’ünde fiyat düşüşü yaşanırken bir üründe değişim olmadı.
Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 44,7 ile kuru soğanda gerçekleşti. Kuru soğanı yüzde 32,7 ile patates, yüzde 27,3 ile limon, yüzde 20,1 ile havuç ve yüzde 19,1 ile yumurta izledi.
Öte yandan markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberin ardından çilek, marul, domates ve yeşil soğanda fiyat gerilemeleri kaydedildi.
Üreticide fiyatı en çok artan ürün kuru soğan oldu
Üretici fiyatlarında ise mayıs ayında 28 ürünün 9’unda artış, 9’unda düşüş görülürken 10 üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 77,2 ile kuru soğanda yaşandı. Patates, limon, havuç ve maydanoz da fiyatı yükselen ürünler arasında yer aldı.
Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 54,7 ile domates oldu. Domatesi kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcan takip etti.
Şemsi Bayraktar fiyat değişimlerinin nedenlerini açıkladı
Bayraktar, kuru soğan ve patates fiyatlarındaki artışın İç Anadolu Bölgesi’ndeki depolarda ürün kalmaması ve yeni hasadın sınırlı başlamasından kaynaklandığını belirtti.
Limonun depolama sürecine girmesi nedeniyle maliyetlerin arttığını ifade eden Bayraktar, havuçta ise tarla ürününün azalmasıyla arzın düştüğünü söyledi.
Domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcandaki fiyat düşüşlerinin ise hava koşullarına bağlı verim artışından kaynaklandığını kaydetti.
Tarımsal girdi maliyetlerinde yükseliş sürüyor
TZOB verilerine göre mayıs ayında bazı gübre çeşitlerinde sınırlı artışlar yaşanırken, yıllık bazda gübre fiyatlarında dikkat çekici yükselişler görüldü. Son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, üre gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında arttı.
Hayvancılıkta kullanılan besi yemi ve süt yeminde de maliyet artışları devam etti. Son bir yılda besi yemi yüzde 35,4, süt yemi ise yüzde 32,9 oranında zamlandı. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 ve mazot fiyatları yüzde 43,6 arttı. Mazotta aylık bazda yüzde 7,3’lük düşüş yaşansa da yıllık maliyet artışı üreticiler üzerindeki baskının sürdüğünü ortaya koydu.