Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Nisan ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 393,7 ile elmada görüldüğünü belirtti.
Şemsi Bayraktar Nisan ayı fiyat farklarını nasıl değerlendirdi?
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre elmada fiyat farkı yüzde 393,7’ye ulaştı. Elmayı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan, yüzde 245,2 ile marul ve yüzde 242,4 ile pırasa takip etti.
Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 92 lira 58 kuruşa satılırken, 11 lira olan havuç 47 lira 29 kuruşa çıktı. Yeşil soğan 17 lira 64 kuruştan 60 lira 91 kuruşa, marul 23 lira 20 kuruştan 80 lira 8 kuruşa, pırasa ise 13 lira 53 kuruştan 46 lira 33 kuruşa yükseldi.
Bayraktar, bu tabloya göre elmanın 4,9 kat, havucun 4,3 kat, yeşil soğan ve marulun 3,5 kat, pırasanın ise 3,4 kat daha pahalıya satıldığını ifade etti.
Nisan ayında market fiyatlarında hangi ürünler öne çıktı?
Nisan ayında markette 40 ürünün 18’inde fiyat artışı, 12’sinde ise fiyat düşüşü görüldü. En fazla fiyat artışı yüzde 48,7 ile yeşil soğanda gerçekleşti.
Yeşil soğanı yüzde 29,9 ile ıspanak, yüzde 29,2 ile kuru soğan, yüzde 7,6 ile nohut ve yüzde 7,5 ile zeytinyağı izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 74,3 ile patlıcan oldu.
Patlıcandaki düşüşü yüzde 53,7 ile salatalık, yüzde 39,7 ile sivri biber, yüzde 24,2 ile karnabahar ve yüzde 20,4 ile kabak takip etti.
Şemsi Bayraktar üretici fiyatlarındaki değişimi nasıl açıkladı?
Üretici tarafında ise 31 ürünün 10’unda fiyat artışı, 12’sinde fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. En fazla fiyat düşüşü yüzde 64,7 ile patlıcanda gerçekleşti. Sivri biber yüzde 61,1, elma yüzde 47,2, havuç yüzde 38,9 ve salatalık yüzde 37,7 oranında geriledi. En fazla fiyat artışı ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğanı beyaz lahana, patates, limon ve karnabahar izledi.
Fiyat değişimlerinin nedenleri neler oldu?
Bayraktar, fiyat değişimlerinde hava koşulları ve arz-talep dengesinin belirleyici olduğunu vurguladı. Depolarda ürün azalması ve Çukurova’da yeni hasadın başlaması kuru soğan ve patates fiyatlarını artırdı. Yağışlar nedeniyle ürünlerde çürüme yaşanması da rekolteyi düşürdü.
Beyaz lahana, karnabahar ve ıspanakta arzın azalması fiyatları yükseltirken, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta verim artışı fiyatların düşmesine yol açtı. Elma ve havuçta ise talep düşüşü fiyatlara yansıdı.
Şemsi Bayraktar girdi maliyetleri için ne söyledi?
Girdi maliyetlerinde de dikkat çeken artışlar yaşandı. Nisan ayında gübre fiyatlarında aylık bazda yüzde 5 ile yüzde 24 arasında artış görüldü. Son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2, üre gübresi yüzde 76,2 oranında arttı.
Besi yemi ve süt yeminde aylık yüzde 3,5, yıllık ise sırasıyla yüzde 37,7 ve yüzde 34,6 artış yaşandı. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 yükseldi. Mazot fiyatı aylık bazda yüzde 3,1 düşerken, yıllık artış yüzde 57,6 olarak kaydedildi.