ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik son açıklamasında söylemini daha da sertleştirdi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “A whole civilization will die tonight, never to be brought back again” ifadesini kullandı; ardından bunun “dünyanın uzun ve karmaşık tarihindeki en önemli anlardan biri” olacağını savundu. Reuters’ın aktardığına göre bu mesaj, Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı konusunda verdiği son sürenin dolmasına saatler kala yayımlandı.
Trump’ın son çıkışı, birkaç gündür adım adım yükselttiği tehdidin devamı niteliğinde. Reuters’a göre Trump önce İran’daki köprüler ve elektrik santrallerini hedef alacağını söylemiş, ardından salı akşamı Washington saatini işaret ederek bu sürenin “nihai” olduğunu duyurmuştu. 6 Nisan’daki açıklamasında da anlaşma olmaması halinde İran’ın “bir gecede devre dışı bırakılabileceğini” söylemişti.
Tahran’dan sert yanıt
İran tarafı ise Trump’ın diline geri adım atmadan karşılık verdi. Reuters’ın 7 Nisan tarihli haberine göre Tahran, Hürmüz’ü ABD’den taviz almadan açmayacağını net biçimde iletti; ayrıca elektrik şebekesi ve sivil altyapının vurulması halinde Körfez’deki ABD müttefiklerinin enerji ve su altyapısının hedef alınabileceği mesajını da arka kanallardan Washington’a aktardı.
İran’dan X üzerinden gelen en net tepkilerden biri de Trump’ın altyapı tehdidine karşı verildi. Reuters’ın 6 Nisan tarihli haberine göre İranlı yetkili Alireza Rahimi, X paylaşımında “Attacking public infrastructure is a war crime” diyerek sanatçılara, sporculara ve gençlere enerji tesisleri çevresinde insan zinciri oluşturma çağrısı yaptı. Aynı gün İran’ın üst düzey ortak askeri komutanlığı da Trump’ı “hezeyan içinde” olmakla suçladı ve açıklamalarını “kaba, kibirli ve temelsiz tehditler” diye niteledi.
Gözler Washington saatine çevrildi
Mevcut tabloda kritik eşik, Trump’ın işaret ettiği salı akşamı Washington saati. Reuters’a göre ABD tarafı bu sürenin uzatılmayacağını söylerken, İran da geçici ateşkes formülünü kabul etmeyip daha kalıcı bir çerçeve talep ediyor. Bu nedenle taraflar arasındaki gerilim artık yalnızca sert söylem düzeyinde değil, doğrudan sivil altyapının hedef alınabileceği yeni bir askeri eşikte ilerliyor.
Trump’ın “medeniyet” vurgulu son paylaşımı, Washington’ın yalnızca askeri baskıyı değil, İran’daki siyasi düzeni de hedef alan bir dil kullandığını gösterdi. İran cephesi ise bu dili hem resmi açıklamalarla hem de X üzerinden “uluslararası hukuk ihlali” ve “savaş suçu” çerçevesinde tanımlıyor. Böylece taraflar arasındaki kriz, diplomasi ihtimalinin zayıfladığı ve söylemin doğrudan yok etme tehdidine dönüştüğü yeni bir aşamaya taşınmış görünüyor. Bu son cümle, tarafların doğrulanmış açıklamalarının birlikte değerlendirilmesine dayalı bir çıkarımdır.