OPEC+, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizinin petrol piyasasında yarattığı baskı sürerken Mayıs ayına ilişkin üretim kararını açıkladı. OPEC’in 5 Nisan tarihli resmi duyurusuna göre sekiz üretici ülke, ek gönüllü kesintilerden günlük 206 bin varillik kısmı geri getirme kararı aldı. Kararın Mayıs 2026’da uygulanacağı belirtildi.
Ancak bu artışın piyasadaki arz sıkışıklığını gidermesi beklenmiyor. Reuters’ın aktardığına göre Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalırken Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden çıkan petrol ve petrol ürünleri akışı ağır biçimde aksıyor. Bu nedenle OPEC+’nın açıkladığı kota artışının, sahada sevk edilebilecek gerçek varil miktarına dönüşmesinin zor olduğu belirtiliyor.
Karar var, ama ihracat kanalı daralmış durumda
Piyasadaki temel sorun üretim niyetinden çok ihracat kapasitesi olarak öne çıkıyor. Reuters’ın bugün yayımladığı haberde, analistlerin OPEC+ kararını “mütevazı” bulduğu ve savaş şartları altında fiili arz artışının sınırlı kalacağını vurguladığı görüldü. Rystad Energy’den Janiv Shah, OPEC hareket alanının ihracat imkanlarıyla sınırlı olduğuna dikkat çekti. Daha önce Reuters’a konuşan uzmanlar da gerçek ek arzın kağıt üzerindeki kotanın yalnızca küçük bir bölümüne dönüşebileceğini belirtmişti.
Kararın yükünü fiilen taşıyabilecek ülkeler de sınırlı. OPEC açıklamasına göre düzenleme Suudi Arabistan, Rusya, Irak, BAE, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman’ı kapsıyor. Ancak Reuters analizleri, anlamlı yedek kapasitenin esas olarak Suudi Arabistan ve BAE’de toplandığını; Körfez’deki savaş ortamı ve sevkiyat sorunları nedeniyle bu kapasitenin de tam anlamıyla piyasaya yansıtılamayacağını ortaya koyuyor. Bu nedenle üretim artışı kararı, fiyatları düşürmekten çok piyasaya “arz verebiliriz” mesajı olarak okunuyor.
Petrol piyasası ise kararın kendisinden çok Hürmüz’deki fiili duruma odaklanmış durumda. Reuters’ın 6 Nisan tarihli haberine göre Brent petrol 108 doların, ABD tipi ham petrol ise 110 doların üzerinde işlem görürken, yatırımcıların ana gündemi ateşkes ihtimali ile boğazın yeniden açılıp açılmayacağı. Mevcut tablo, OPEC+’nın Mayıs kararı alınmış olsa da piyasada belirleyici unsurun hâlâ savaş ve sevkiyat güvenliği olduğunu gösteriyor.