Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol piyasalarında yaşanan arz baskılarını dengelemek amacıyla üye ülkelerin acil durum petrol stoklarının devreye alınacağını duyurdu. Kurum tarafından yapılan açıklamaya göre, 32 üye ülkenin stratejik rezervlerinden toplam 400 milyon varillik petrol kademeli olarak piyasaya sunulacak.
IEA’nın planına göre söz konusu stokların yüzde 72’si ham petrol, yüzde 28’i ise rafine petrol ürünlerinden oluşacak. Bu adımın özellikle son dönemde enerji piyasalarında artan jeopolitik risklerin yol açtığı arz daralmasını hafifletmeyi hedeflediği belirtiliyor.
ABD rezervleri planın en büyük bölümünü oluşturuyor
Açıklanan plan kapsamında 172,2 milyon varillik kısmı ABD’nin stratejik petrol rezervlerinden sağlanacak. Böylece ABD, planın en büyük katkısını sağlayan ülke konumunda bulunuyor.
IEA verilerine göre Asya-Okyanusya bölgesindeki üye ülkeler ise toplam 66,8 milyon varillik petrolü stratejik rezervlerinden piyasaya sunacak. Bu ülkelerin stokları piyasaya derhal verilmeye başlanacak.
Avrupa ve Amerika’da kademeli satış
Planın uygulanma takvimi bölgelere göre farklılık gösterecek. IEA’nın açıklamasına göre:
- Asya-Okyanusya’daki IEA üyesi ülkeler stoklarını hemen piyasaya sunacak.
- Amerika ve Avrupa’daki üye ülkeler ise rezervlerini bu ayın sonundan itibaren kademeli olarak piyasaya verecek.
Uzmanlara göre bu tür stratejik stok müdahaleleri, enerji fiyatlarında aşırı dalgalanmaları sınırlamak ve küresel petrol arzında oluşabilecek kesintilere karşı piyasayı dengelemek amacıyla uygulanıyor.
IEA’nın acil durum stok mekanizması, özellikle savaş, jeopolitik kriz veya büyük arz kesintilerinin yaşandığı dönemlerde devreye girerek üye ülkelerin koordineli şekilde petrol piyasasına müdahale etmesini sağlıyor.