Bir haftadır yazmaya başladığım, doğal ve yenilenebilir enerji kaynaklarından en önemlisi ve en yaygın olan, güneş enerjisi hakkında gördüklerim aslında en şaşırtıcı olanı. Tanımlamadan başlarsak; güneş enerjisi en basit haliyle, güneşten gelen ışığın ve ısının kullanılmasıdır. Güneş ışınları dünyaya ulaştığında ve uygun yüzeylere çarptığında bir etki oluşturur ve bu etkiyi yakalayabilen sistemler sayesinde de elektrik üretilir. Hatta yalnızca elektrik değil su ve mekânlar da bu doğal enerjiden faydalanılarak ısıtılabilir. Yani güneş enerjisi sadece elektrik üretmek için değil; sıcak su, ısınma ve hatta tarımda sulama sistemlerinde de kullanılabilmektedir.
Güneş panelleri, güneş ışığını alır ve bu ışığı elektrik enerjisine çevirir. Güneş doğduğu sürece de üretim devam eder. Bulutlu havalarda verim düşse de tamamen durmaz. Bu da bu sistemin en büyük avantajıdır. Elektrik üreten sistemlerde en bilinen parça bu güneş panelleridir. Bu paneller genellikle çatıların üzerine, tarla gibi açık alanlara yerleştirilir. Panelin içindeki özel hücreler, güneş ışığını elektriğe çevirir. Ancak panellerin ürettiği elektrik doğrudan evde kullanılamaz. Bunun için güneş panellerinden gelen doğru akımı, alternatif akıma çeviren inverter denilen cihazalar kullanılır. Dolayısı ile İnverterlar, panelden gelen elektriği evde kullanılan elektriğe dönüştürürler. Eğer sistemde batarya varsa, gündüz üretilen elektrik depolanır ve gece de kullanılabilir. Batarya yoksa, üretilen elektrik anında kullanılır, fazlası ise şebekeye verilebilir.
İşin teknik boyutundan öte ben biraz daha güneş enerjisinin öneminden bahsetmek isterim. Geçen hafta yazdığım rüzgârdan elde edilen enerji her zaman standart olarak aynı güçte elde edilemeyebiliyor. Çünkü rüzgâr her yerde aynı güçte esmemektedir. Diğer bir doğal enerji kaynağı olarak kullanılan su da, su kaynaklarından dolayı her bölgede bulunamayabiliyor, jeotermal enerjide ancak belli yerlerden çıkmaktadır. Bunların içinde en çok ve yaygın kullanılabileni güneş ise; neredeyse dünyanın her noktasına ulaştığından dolayı, hemen hemen her bölgede kolaylıkla kullanılabiliyor. Kimi yerde daha güçlü, kimi yerde daha zayıf olabilir ama tamamen yok olduğu bir yer neredeyse yoktur. Bu da güneşi, yerel imkânlara bağlı kalmadan kullanılabilen nadir kaynaklardan biri yapmaktadır. Bir de işin güvenlik tarafı var tabi ki güneşten elektrik üretirken ne patlama riski vardır, ne de çevreye zehirli bir atık bırakılır. Sessizdir, sakindir, kimseyi rahatsız etmeden doğayı da kirletmez. Üstelik tükendiği de görülmemiştir. Bugün kullansak da yarın yine oradadır.
Güneş enerjisinin önemi biraz da gelecekle ilgilidir. Bilindiği gibi fosil yakıtlar azalmakta, maliyetleri de gün geçtikçe artmaktadır ve çevreye verdiği zararlar da artık oldukça belirgin hale gelmiştir. Güneşte ise bunlar yoktur. Doğa için olumsuz bir yönü bulunmamaktadır. Hem de uzun vadede ucuzdur. İlk kurulum maliyeti biraz yüksek gibi görünse de, yıllar içinde kendini fazlasıyla amorti edebilmektedir. Yani bir kez kurarsınız, uzun süre faydalanabilirsiniz.
Bugün güneş enerjisi sadece büyük santrallerde değil, bireysel olarak hepimizin hayatında giderek yaygınlaşmaktadır. Evlerin çatılarında kullanılan basit sistemlerle, sokak lambalarında, trafik levhalarında hatta bazı telefon şarj cihazlarında bile bu sistem kolaylıkla kullanılabilmektedir. Kırsal bölgelerde, köylerde, şebekelerin ulaşmadığı yerlerde dahi güneş enerjisi adeta hayat kurtarıcı bir çözüm olmaktadır. Bir panel, bir akü ve temel birkaç ekipmanla insanlar televizyonunu izleyerek buzdolabını çalıştırabilmektedir.
Özetle güneş enerjisi kimseye bağımlı değildir. İthal edilmez, taşınmaz, depolanması bile mümkündür. Çevreyi kirletmez, sessizdir ve uzun ömürlüdür. En önemlisi de herkesin basitçe ulaşabileceği bir kaynaktır. Bugün küçük bir sistemle başlayan biri bile, yarın bu sistemini büyütebilir. Yani güneş enerjisi, adım adım ilerletilebilen, kolay ve sürdürülebilir bir çözümdür. Onu akıllıca kullandığımız sürece hem cebimizi hem de doğayı korumuş oluruz. Güneş her sabah doğarken, aslında şunu unutmamamız gerekir. Onu doğru kullanırsak, enerji bizim için hiç bitmeyen bir nimet olacaktır.