Bazı insanlar, duygusal bağ kurma ve aşık olma konusunda yoğun bir korku yaşıyor. Psikolojide filofobi olarak adlandırılan bu durum, ilişkilerde kaygı, panik ve kaçınma davranışlarıyla kendini gösteriyor. Uzmanlar filofobinin geçmiş deneyimler, reddedilme korkusu veya travmalarla tetiklenebileceğini belirtiyor.
Filofobi (Aşık Olma Korkusu) Nedir?
Filofobi, genellikle geçmişte yaşadığı travmatik deneyimlere bağlı olarak aşktan veya duygusal bir bağ kurmaktan korkma durumudur. Aynı zamanda bu kişiler ilişkiye başlamaktan, sürdürmekten de korkarlar. Birçok kişi aşık olma ya da ilişkiye başlama konusunda korku yaşasalar da filofobi, aşırı durumlarda kendini gösterir. Filofobi yaşayan kişiler kendilerini izole edilmiş ve sevilmemiş hissedebilirler.
Filofobi (Aşık Olma Korkusu) Neden Olur?
Filofobi, geçmişte yaşanan travmatik bir ilişki deneyimi, reddedilme, bağlanma eksikliği yaşama, hayal kırıklığı ya da istismar nedeniyle gerçekleşebilir. Bu durumda filofobi koruyucu bir tepki olarak ortaya çıkabilir. Filofobi yani aşık olma korkusunun nedenleri şöyle sıralanabilir:
Filofobi, engellenmemiş sosyal katılım bozukluğu (DSED) ile benzerlikler gösterebilir. Bu da genellikle 18 yaş altındaki çocuklarda yaygın olarak görülür. Bu bozukluğu olan kişilerin derin, anlamlı bağlantılar kurmasını zorlaşır. Genellikle çocukluk travmasının veya ihmalinin sonucu olarak ortaya çıkar.
Filofobi Belirtileri Nelerdir?
Filofobi belirtileri, kişinin aşık olma veya ciddi bir ilişki içinde olma konusunda gerginlik ve kaygı hissetmesi şeklinde ortaya çıkar. Bu kişiler çiftlerin fazla olduğu alanlarda durmaktan kaçınırlar. Bir kişiye karşı aşık olsa bile ona güvenmediğinden ve incinmekten korktuğu için bu duyguları bastırarak yaşamaktan kaçar. Bunun yanında evlilikten ve başkalarının düğün törenlerinden de kaçınma durumu gözlemlenebilir. Filofobinin fiziksel belirtileri şöyle açıklanabilir:
Titreme
Nefes almada zorluk
Kalp çarpıntısı
Terleme
Mide bulantısı
Uyuşukluk ve bayılma
Kaygı ve gerginlik
Filofobi, sevgi duygusunun bastırılması, düğünlerden veya yıl dönümü kutlamalarından kaçınma gibi belirtilerle de gözlemlenebilir. Kişi bu korkunun mantıksız olduğunun farkında olabilir fakat onu yine de kontrol edemez.
Filofobi (Aşık Olma Korkusu) Nasıl Teşhis Edilir?
Filofobi, teşhis edilebilmesi için kişinin çevresinin ve kendisinin bu durumun farkında olması gerekir. Uzman doktor ya da terapist kişinin semptomlarını gözlemledikten sonra buna yönelik olarak terapi yöntemleri uygulayabilir. Filofobi tedavi edilmediği durumda ise sosyal izolasyon, depresyon ve anksiyete bozuklukları daha da ileri seviyede intihar gibi durumlar görülebilir.
Pskiyatrist, filofobiyi teşhis etmek için bu kriterleri kullanabilir:
6 aydan uzun süren aşık olma korkusu
Sevgi hissedildiği zaman yaşanan korku, gerginlik ve endişe hali
Kişi sevgi hissettiği zaman filofobi belirtilerinin gözlemlenmesi
Sevgi vermekten veya almaktan kaçınmanıza neden olan kaygı veya korku
Anlamlı ve samimi ilişkiler kurmayı engelleyen aşırı semptomlar