Avrupa Merkez Bankası (ECB), euro banknotlarının tamamen yenilenmesini öngören çalışmada son aşamaya yaklaştı. Gelecekte kullanılacak banknotlar için hazırlanan 10 tasarım önerisi kamuoyuna sunulurken Avrupa genelindeki katılımcılar, 21 Eylül 2026’ya kadar tercihlerini bildirebilecek.
ECB tarafından 23 Temmuz’da açıklanan tasarımlar, “Avrupa kültürü” ile “Nehirler ve kuşlar” olmak üzere iki ana tema altında hazırlandı. Avrupa Birliği genelinde düzenlenen tasarım yarışmasına 1200’ün üzerinde başvuru yapılırken bunlar arasından seçilen 25 tasarımcı yeni banknot önerilerini hazırladı. Bağımsız uzmanlardan oluşan jüri ise değerlendirme sonucunda 10 tasarımı kısa listeye aldı.
Kararı halk değil ECB verecek
Başlatılan süreç doğrudan ve bağlayıcı bir halk oylaması niteliği taşımıyor. Kamuoyu araştırmasından çıkacak sonuçlar, uzman jüri değerlendirmesi ve teknik incelemelerle birlikte ECB Yönetim Konseyinin kararına katkı sağlayacak.
ECB’nin nihai tasarımı 2026 yılının sonuna doğru belirlemesi bekleniyor. İnternet üzerinden düzenlenen ankete yaş, vatandaşlık veya ikamet edilen ülke ayrımı olmadan herkes katılabiliyor. Euro Bölgesi vatandaşlarını temsil eden ayrı bir örneklemle de eş zamanlı araştırma yürütülecek.
Beethoven, Curie ve Da Vinci banknotlarda yer alabilir
“Avrupa kültürü” temalı önerilerde besteci Ludwig van Beethoven, bilim insanı Maria Skłodowska Curie, ressam ve mucit Leonardo da Vinci, opera sanatçısı Maria Callas, yazar Miguel de Cervantes ve barış aktivisti Bertha von Suttner gibi Avrupa tarihinin tanınmış isimleri öne çıkıyor.
Bu temadaki banknotların arka yüzlerinde kütüphane, müze, okul, meydan, konser ve sahne sanatları gibi ortak kültürel alanların kullanılması planlanıyor. “Nehirler ve kuşlar” temasında ise yalıçapkını ve leylek gibi kuş türleri, Avrupa’nın nehirleri ve doğal yaşam alanlarıyla birlikte tasvir ediliyor. Banknotların arka yüzlerinde Avrupa Birliği kurumları ve Avrupa haritasına yer veren öneriler de bulunuyor.
500 euroluk banknot yeni seride olmayacak
Yeni tasarım çalışması 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 euroluk banknotları kapsıyor. ECB, mevcut serideki kupürlerin korunacağını, banknotların baskın renkleri ve ölçülerinin de para sayma ve ödeme makinelerinin değiştirilmesi maliyetini azaltmak amacıyla büyük ölçüde aynı kalabileceğini bildirdi.
Yeni seride 500 euroluk banknot bulunmayacak. ECB, 500 euroluk banknotların üretimini daha önce durdurmuştu. Buna karşılık dolaşımdaki 500 euroluk banknotlar değerlerini korumayı sürdürüyor.
Mevcut euro banknotları geçerliliğini koruyacak
Nihai tasarımın belirlenmesi, yeni banknotların hemen piyasaya çıkacağı anlamına gelmiyor. Seçilecek tasarımın geliştirilmesi, güvenlik özelliklerinin eklenmesi, test edilmesi ve üretime hazırlanması birkaç yıl sürecek. Banknotların ne zaman ve hangi sırayla tedavüle çıkarılacağı konusunda henüz karar verilmedi.
ECB, mevcut euro banknotlarının değerini koruyacağını ve yeni seriyle birlikte dolaşımda kalacağını açıkladı. Dolayısıyla vatandaşların ellerindeki banknotları belirli bir tarihe kadar değiştirmeleri veya bankalara teslim etmeleri gerekmiyor.
Yeni seri, euro banknotlarının 2002’de tedavüle girmesinden bu yana gerçekleştirilen ilk kapsamlı tasarım değişikliği olacak. ECB, yenileme çalışmasıyla sahteciliğe karşı güvenliğin artırılmasını, görme engelliler için banknotların daha kolay ayırt edilmesini ve üretimde daha sürdürülebilir malzemeler kullanılmasını hedefliyor.