Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2025 yılı istatistikleri ve 2026’nın ilk yarısına ilişkin güncel verileri, Türkiye’nin Mahkeme önündeki başvuru yoğunluğunda ilk sıradaki yerini koruduğunu ortaya koydu.
AİHM’nin 2025 yılı için yayımladığı istatistiklerde, Türkiye’den 6 bin 743 başvuru yargısal bir oluşuma tahsis edildi. Bu sayı, Mahkeme’ye yapılan tüm başvuruları değil, inceleme sürecinde bir yargısal oluşuma aktarılan dosyaları ifade ediyor. Türkiye’yi 3 bin 303 başvuruyla Polonya, 2 bin 421 başvuruyla İtalya ve 2 bin 299 başvuruyla Ukrayna izledi.
AİHM’nin Temmuz 2026’da güncellediği Türkiye ülke profilinde ise 2025 yılı için aynı kategorideki sayı 6 bin 737 olarak yer aldı. Böylece Mahkeme’nin yıl başında yayımlanan 2025 istatistiği ile daha sonra güncellenen ülke profili arasında altı dosyalık bir fark oluştu. Güncel ülke profili, Türkiye’nin 2025 boyunca toplam 9 bin 865 başvurusunu sonuçlandırdığını, bunların 6 bin 302’sinin kabul edilemez bulunduğunu veya kayıttan düşürüldüğünü gösteriyor.
74 kararın 66’sında ihlal tespiti
Mahkeme, 2025 yılında Türkiye hakkında toplam 74 karar verdi. Bu kararlar 3 bin 563 başvuruyu kapsarken, 74 kararın 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedildi. Buna göre Türkiye hakkında verilen kararların yaklaşık yüzde 89’unda en az bir hak ihlali tespit edilmiş oldu.
2025 yılına ilişkin verilerde Türkiye hakkındaki ihlal kararlarında öne çıkan başlıklar arasında adil yargılanma hakkı ile kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı yer aldı. AİHM istatistiklerine dayanan verilere göre, adil yargılanma hakkına ilişkin 24, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına ilişkin 21 ihlal kararı kaydedildi.
AİHM’de bekleyen her 10 dosyanın 4’ü Türkiye’den
AİHM’nin 30 Haziran 2026 tarihli güncel dosya istatistiklerinde ise Mahkeme önünde sonuçlandırılmayı bekleyen toplam başvuru sayısı 56 bin 500 olarak kaydedildi. Bunların 22 bin 600’ü Türkiye hakkındaki başvurulardan oluştu. Türkiye böylece AİHM’nin toplam derdest dosya yükünün yüzde 40’ını tek başına oluşturdu.
Türkiye’yi 6 bin 650 dosya ve yüzde 11,8’lik payla Rusya, 3 bin 700 dosyayla Polonya izledi. Türkiye hakkındaki derdest başvuru sayısı 2026 başında yaklaşık 18 bin 450 düzeyindeyken yılın ilk yarısında 22 bin 600’e yükseldi.
Türkiye, 2021 sonunda 15 bin 251 derdest başvuruyla Rusya’nın ardından ikinci sırada bulunuyordu. 2022 sonunda ise yaklaşık 20 bin 100 başvuruyla AİHM önündeki en büyük dosya yüküne sahip ülke konumuna yükseldi.
AİHM, Türkiye’den 2016’daki darbe girişiminin ardından kamu görevinden çıkarılan kişilere ilişkin çok sayıda yeni başvuru gelme ihtimalini dikkate alarak, bu tür dosyaların idari işlemlerini yönetmek amacıyla 1 Ocak 2026’dan itibaren özel başvuru düzenlemelerini yürürlüğe koymuştu. Mahkeme, düzenlemenin kamu görevlileri, yargı mensupları, askerler ve diğer kamu çalışanlarının görevden çıkarılmasına ilişkin yeni başvurular için uygulanacağını açıklamıştı.