ABD yönetimi, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii tarafından geliştirilen KAAN savaş uçağının ilk üretim modellerinde kullanılacak Amerikan yapımı jet motorlarının Türkiye’ye satışını ilerletmeye hazırlanıyor.
Reuters’ın konu hakkında bilgi sahibi dört kaynağa dayandırdığı haberine göre, General Electric üretimi onlarca motoru kapsayan satış paketinin değerinin 700 milyon doları aşması bekleniyor. Trump yönetiminin, ABD Kongresi’ndeki bazı itirazlara rağmen süreci sonuçlandırmayı planladığı belirtildi.
Satış kararının gelecek günlerde tamamlanmasının ardından ABD Dışişleri Bakanlığının anlaşmayı resmî olarak Kongre’ye bildirmesi öngörülüyor. Washington yönetimi ise henüz tamamlanmamış silah satışları hakkında açıklama yapmadığını bildirdi.
Kongre’deki itirazlara rağmen ilerletilecek
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi Gregory Meeks’in, satışın Kongre’deki gayriresmî inceleme sürecinde itirazda bulunduğu ve pakete onay vermediği aktarıldı.
Meeks, Trump yönetimini satışın Türkiye-ABD ilişkileri üzerindeki etkileri ve Ankara’nın Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri konusunda yeterli bilgilendirme yapmamakla eleştirdi. Motorların Türkiye’ye teslim edilmesinin yıllar alacağını belirten Meeks, yönetimin bilgi taleplerine yanıt vermediğini savundu.
ABD’de büyük çaplı silah satışları, resmî bildirimden önce Kongre’nin ilgili komitelerinin gayriresmî incelemesinden geçiriliyor. Ancak bu aşamada milletvekilleri tarafından konulan engeller, yönetimin satışta ısrar etmesi durumunda hukuken bağlayıcı nitelik taşımıyor.
KAAN’ın ilk modellerinde F110 kullanılacak
Türkiye’nin yeni nesil savaş uçağı ihtiyacını karşılamak amacıyla geliştirilen çift motorlu KAAN’ın prototip ve test uçuşlarında General Electric üretimi F110 motorları kullanıldı. İlk üretim uçaklarının da millî motor devreye girene kadar F110 motorlarıyla uçması planlanıyor.
Türkiye, KAAN için ihtiyaç duyulan yerli motorun geliştirilmesine yönelik çalışmalarını da sürdürüyor. TEI ve TRMotor ortaklığında yürütülen TF35000 projesiyle, KAAN’ın ihtiyaç duyduğu 35 bin libre itki sınıfındaki millî turbofan motorunun geliştirilmesi hedefleniyor.
F110 motorlarının satışında ilerleme sağlanması, KAAN’ın ilk blok üretim takvimi açısından önemli bir engelin aşılması anlamına gelecek. Ancak söz konusu satış, Türkiye’nin yeniden katılmak istediği F-35 savaş uçağı programından ayrı bir süreç olarak yürütülüyor.
Karar NATO Zirvesi öncesinde geldi
Motor satışına ilişkin gelişme, Türkiye’nin 7-8 Temmuz’da Ankara’da ev sahipliği yapacağı NATO Liderler Zirvesi öncesinde gündeme geldi. ABD Başkanı Trump’ın da katılacağı zirvede Türkiye-ABD savunma ilişkileri, F-35 programı ve S-400 meselesinin ele alınması bekleniyor.
Trump, motor satışı ve Türkiye’nin F-35 programına dönüşüyle ilgili bir soruya, Ankara’yı memnun edecek bir adım atabilecekleri mesajını verdi. ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ise Türkiye’nin F-35 alabilmesi için Amerikan yasalarında aranan koşulları yerine getirip getirmediğinin incelendiğini açıkladı.
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmış ve ABD’nin yaptırımlarına maruz kalmıştı. Washington, S-400 sistemlerinin Türkiye’de bulunduğu sürece Ankara’nın F-35 programına dönüşüne Amerikan yasalarının izin vermediğini belirtiyor.