Geçtiğimiz 23 Aralık tarihinde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde TÜBİTAK Bilim Ödülleri Töreni Düzenlenmişti. Bende geçtiğimiz günlerde bu ödüllerde yer alan çalışmaların neler olduğuna göz gezdirdim. Sizlerle de bu önemli çalışmaları paylaşmak istedim.
Farklı alanlarda çalışan bilim insanları, yıllarca emek verdikleri çalışmaların karşılığını mutlaka alıyorlar elbette ki. Ama bu tarz ödüller de, onlar için daha teşvik edici, yeni yetişen gençleri de daha özendirici bir boyut kazandırıyor. Kimisi kanser tedavisi üzerine yeni yöntemler geliştirmiş, kimisi yapay zekâ ile hayatımızı daha pratik hale getirecek sistemler kurmuş, kimisi de doğayı korumak için yeni çözümler üretmiş onlarca çalışma var. Belki çok göz önünde değiller ama yaptıkları işler, sessiz sedasız dünyaya yayılıyor diyebiliriz. İşte TÜBİTAK’ın bu ödülleri de, o sessiz kahramanlarını biraz daha görünür kılıyor. Çünkü biliyoruz ki şu an bile Üniversitelerde, araştırma merkezlerinde gece gündüz çalışan insanlar var.
8 farklı üniversiteden 11 bilim insanına verilen ödüllerin ikisi bilim, dokuzu ise teşvik ödülüdür. Bilim Ödülü yani ödül kategorisindeki tanımlamaya göre; "ülkemizde yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunan.”
Teşvik ise " yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip olduğunu kanıtlayan.”
Ödüllerin içeriğine gelirsek, Bilim Ödülü almaya hak kazanan ilk iki isimden başlayacak olursam; ilk olarak Koç Üniversitesi’nde Optik, Mikroskopi, Fizik, Uygulamalı, Atomik ve Moleküler Kimya, Nanobilim ve Nanoteknoloji, Mühendislik, Elektrik ve Elektronik alanlarında çalışmalar yapan, Prof. Dr. Alper Kiraz, aldığı ödül, TÜBİTAK sayfasındaki tam tanımlamasına göre; “Optik sensörler, Lazer teknolojileri, Optik bilimi alanında tek molekül spektroskopisi, biyogörüntüleme, optofluidik ve lazer fiziği gibi alanlarda çalışmaları üzerine kendisine ‘TÜBİTAK Bilim Ödülü’ verilmiştir.” Bir hastalığı teşhis etmek için artık koca cihazlara gerek kalmadan bu çalışmalar sayesinde çok küçük sensörlerle, çok erken teşhis etmek mümkün olabilir.
Bilim Ödül’ü alan diğer bir isim de Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü’nden Prof. Dr. Ahmet Oğuzhan Özen’dir. Bu isim de sağlık alanında, özellikle de bağırsak hastalıkları üzerine çalışan bir bilim insanıdır. Onun aldığı ödül de “Monojenik inflamatuvar bağırsak hastalıkları ve konjenital protein kaybettirici enteropati (PLE) üzerine yapmış olduğu uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları nedeniyle ‘TÜBİTAK Bilim Ödülü’ verilmiştir.” Genetik kaynaklı bağırsak hastalıkları Protein kaybına yol açan rahatsızlıklar üzerine önemli araştırmalar yapmıştır. Genetik ve Kalıtım, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji, İmmunogenetik, Immünoloji gibi alanlarda da çalışmaktadır.
“Teşvik Ödülü” alan isimleri tanıtacak olursak; bu grup aslında en heyecan verici gruptur. Çünkü bu kişiler yaptıkları ve yeni yapacakları işlerle umut vaat eden çalışmalarda bulunmaktalar. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü’ nden Doç. Dr. Çağatay Dengiz, “fonksiyonel malzemelerin tek adımda, yüksek verimlerle ve sürdürülebilir yöntemlerle sentezlenmesini mümkün kılan klik-tipi tepkimelerin geliştirilmesi üzerine yapmış olduğu üstün nitelikli çalışmaları nedeniyle ‘TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ verilmiştir.” Daha dayanıklı malzemeler, daha verimli ilaç üretimi, çevre dostu kimyasal süreçler sağlayacak olan çalışmalarda bulunmaktadır.
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi’nde, Fizik, Katı Hal, Nanobilim ve Nanoteknoloji alanlarında çalışmalar yapan Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi’nden Doç. Dr. Talip Serkan Kasırga’ya ise “Düşük boyutlu sistemlerdeki faz geçişleri üzerine yapmış olduğu üstün nitelikli çalışmaları nedeniyle ‘TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ verilmiştir.”
Önümüzdeki günlerde, bu törende diğer ödülleri alan bilim insanlarımızla devam edeceğim iyi günler…