• CANLI TV İZLE
  • CANLI BORSA
  • Ankara 21° AÇIK
    • Adana
    • Adıyaman
    • Afyonkarahisar
    • Ağrı
    • Amasya
    • Ankara
    • Antalya
    • Artvin
    • Aydın
    • Balıkesir
    • Bilecik
    • Bingöl
    • Bitlis
    • Bolu
    • Burdur
    • Bursa
    • Çanakkale
    • Çankırı
    • Çorum
    • Denizli
    • Diyarbakır
    • Edirne
    • Elazığ
    • Erzincan
    • Erzurum
    • Eskişehir
    • Gaziantep
    • Giresun
    • Gümüşhane
    • Hakkâri
    • Hatay
    • Isparta
    • Mersin
    • istanbul
    • izmir
    • Kars
    • Kastamonu
    • Kayseri
    • Kırklareli
    • Kırşehir
    • Kocaeli
    • Konya
    • Kütahya
    • Malatya
    • Manisa
    • Kahramanmaraş
    • Mardin
    • Muğla
    • Muş
    • Nevşehir
    • Niğde
    • Ordu
    • Rize
    • Sakarya
    • Samsun
    • Siirt
    • Sinop
    • Sivas
    • Tekirdağ
    • Tokat
    • Trabzon
    • Tunceli
    • Şanlıurfa
    • Uşak
    • Van
    • Yozgat
    • Zonguldak
    • Aksaray
    • Bayburt
    • Karaman
    • Kırıkkale
    • Batman
    • Şırnak
    • Bartın
    • Ardahan
    • Iğdır
    • Yalova
    • Karabük
    • Kilis
    • Osmaniye
    • Düzce
    • Lefkoşa
    • Bakü
    • Amsterdam
  • İKİNDİ'YE 17:03

  • HABER GÖNDER

  • CANLI SONUÇLAR
  • İDDAA PROGRAMI

Sosyal, Siyasal ve Ekonomi Alanında Kadın(3)

Atatürk’e göre laiklik, akılcılıktır,  bilimselliktir.  Bilimselliği  ise  genç  kuşaklar,  eğitim  birliği içinde alabilirler. İşte Atatürk’ün bu laik eğitim anlayışı sonucunda ülkedeki okuma-yazma oranı  özellikle  kadınlar  arasında  oldukça yükselmiştir.  Kadınlardaki  okuma-yazma  oranı 1935’te  % 9.81 iken,  1990’da   % 71.95’e  yükselmiştir.  Erkeklerde  ise  1935’te 29.35  iken  1990’da  % 88.78 olmuştur.

Medeni Kanun’un verdiği yasal haklarla, 1933 yılında  uygulamaya  geçilerek,  Türk  kadını yerel yönetimlerde seçme ve seçilme hakkına sahip kılındı. Türk kadını, milletvekili  seçme  ve seçilme  hakkına  5  Aralık   1934  tarihinde  Türkiye Büyük Millet  Meclisi’nde  kabul  edilerek,   11 Aralık  1934 tarihli 2877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2598 Sayılı Kanunla kavuştu.   Atatürk’ün  önderliğinde  Malatya  Milletvekili  İsmet  İnönü  ve  191 arkadaşının  girişimiyle Türk kadını bu hakkı, gelişmiş ya da gelişmemiş birçok ülkeden çok önce elde etti. Nitekim demokrasi ile yönetilen ve kendilerini uygar  olarak  niteleyen  bazı  milletlerin  kadınları  bile, siyasal  haklarını  Türk kadınlarından  çok sonra alabilmişlerdir.

Türk toplumunda çağdaşlaşmayı her şeyden  önce  bir  yaşam  davası,  bir  var  olma mücadelesi olarak kabul eden Atatürk, 5 Aralık 1934 tarihli  yasa  için  şunları  söyler:  “Bu  karar Türk kadınına içtimai ve siyasi hayatta bütün milletlerin üstünde yer vermiştir. Çarşaf içinde, peçe altında ve kafes arkasındaki Türk kadınını artık tarihlerde aramak lazım gelecektir. Türk kadını evdeki medeni mevkiini seldhiyetle işgal etmiş, iş hayatının her safhasında muvciffakiyetler göstermiştir. Siyasi hayatta, Belediye Seçimlerinde tecrübesini yapan Türk kadını, bu sefer de mebus seçme ve seçilme suretile haklarının en büyüğünü elde etmiş bulunuyor. Medeni memleketlerin birçoğunda kadından esirgenen bu hak, bugün Türk kadınının elindedir ve onu seldhiyet ve liyakatla kullanacaktır. Bu notla en mühim inkılaplardan birini anmış oluyoruz.”

1934 Anayasa değişikliğinden sonra yapılan ilk genel seçimlerde kadınlar ilk defa oy kullandı. 1934’te kadınların yasama ve yürütme organlarına seçme  ve  seçilme  haklarının kazanılmasıyla 1935’te yapılan ilk seçimlerde Meclise 18 kadın milletvekili girdi. Bu milletvekillerinin isimleri;  Mebrure  Gönenç  (Afyonkarahisar),  Hatı  (Satı)  Çırpan  (Ankara), Şükran Örs-Baştuğ (Antalya), Sabiha  Gökçül-Erbay  (Balıkesir),  Şekibe  İnsel  (Bursa),  Huriye Öniz (Diyarbakır), Dr. Fatma Memik (Edirne), Nakiye  Elgün  (Erzurunm),  Fakihe  Öymen (İstanbul), Benal Nevzat Iştar-Arıman (İzmir), Ferruh Gürgüp (Kayseri), Bahire Bediz Morova (Konya),   Mihri   Pektaş   (Malatya),   Meliha   Ulaş   (Samsun),   Esma   Nayman   (Seyhan), Sabiha Görkey (Sivas), Seniha Hızal (Trabzon), Hatice Özgener (Çankırı) 1935’teki kadın milletvekillerinin  sayısı,  o günkü  Meclis  yüzdesinin  % 4.6’sı kadardı.

1935’ten 2015  seçimlerine kadar parlamentodaki kadın milletvekillerinin oranları şöyle: 1935’te 18 kadın milletvekilinin toplam içindeki payı % 4.6, 1939’da 15 kadın milletvekili payı %  3.8; 1943’te 16 kadın milletvekili payı % 3. 7; 1946’ da 9 kadın milletvekili payı % 2.0; 1950’de 3 kadın milletvekili payı % 0.6; 1954’te 4 kadın milletvekili payı % 0.7; 1957’de 7 kadın milletvekili payı % 1.1; 196’de 3 kadın milletvekili payı % 0.7; 1965’te 8 kadın milletvekili payı % 1.8; 196’da 5 kadın milletvekili payı % 1.1, 1973’te 4 kadın milletvekili payı % 0.9, 1977’de 4 kadın milletvekili payı % 0.9; 1983’te 12 kadın milletvekili payı % 3.0; 1987’de 6 kadın milletvekili payı % 1.3; 1991’de 8 kadın milletvekili payı %  1.8, 1999’da 22 kadın milletvekili payı % 4; 2002’de 24 kadın milletvekili payı % 4.4,; 2007 50 kadın milletvekili payı % 9.1; 2011 79 kadın milletvekili payı % 14.4; 2015’te 76 kadın milletvekili payı % 13’tür. 1935-2011 yılları arasında Kadın Milletvekillerinin Meclis’te temsil oranı,2011 yılında % 14, 4 ile 79’a sayısına yükseldi.  21 Temmuz 1946’dan itibaren yapılan milletvekili seçimleri göz önüne alındığında Kasım 2015 Genel Seçiminde yani 26. Dönem’de kadın milletvekili sayısı % 14,9 oranı ile 82’ye yükseldi.24 Haziran 2018 tarihinde yapılan 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nin kesin olmayan sonuçlarına göre, Meclis’e giren 600 vekilin 103’ü kadınlar, 497’si erkeklerden oluşuyor. 33 ilden hiç kadın aday çıkmadı. 26. Dönem’de yüzde 14,9 olan kadın oranı, 27. Dönem’de yüzde 17’ye çıktı. 27. Dönem’de AKP, 49 kadın milletvekili, CHP, 18 kadın milletvekili, MHP, 4 kadın milletvekili, HDP, 23 kadın milletvekili, İP, 2 kadın milletvekili sayısına ulaştı. Kadın vekil oranının en yüksek olduğu parti ise HDP.

İlk yazılı Anayasa olan “Kanuni Esasi”nin 23 Aralık 1876 yılında yürürlüğe girmesi ile başlayan 142 yıllık demokrasi tarihimizdeki seçimlerin tarihi seyrine baktığımızda 1876 Anayasası’ndaki hükümlere göre yapılan seçimler sonucunda ilk Türk Parlamentosunun 20 Mart 1877 tarihinde açıldığını görüyoruz. İlk Anayasa’nın kabulünden bugüne kadar geçen süreçte, siyasal tarihimizi şekillendiren pek çok seçim yapıldı. Yaklaşık 150 yıllık siyasal hayatımızın, 1920’den 2018’e kadar geçen 98 yıllık döneminde yapılmış olan milletvekili seçimlerinin büyük çoğunluğunda kadın milletvekili sayılarına bakıldığında özellikle Cumhuriyet sonrasındaki seçimlerde bu açıdan büyük bir başarı kaydedildiği gözleniyor. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanından sonra, 1935 yılında TBMM’deki kadın milletvekili sayısı 17 iken,  2018 seçimlerinde 103 kadın milletvekili ile kadınların TBMM’deki temsil oranı  % 20’de kaldı. 2019 Yılı Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde Seçilmiş Kadın Sayısı 7.404’ten 7.883’e Yükseldi. Anayasamız, mahalli idarelerin karar organlarının seçimle oluşturulacağı temel kuralını getirmiştir. Mahalli idarelerde seçimler beş yılda bir, serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılır. İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı ve muhtar seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanmaktadır.

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

98 Yıl Önce Beypazarı ve Ankara (2)

sf TÜRKİYE'DE KORONAVİRÜS
246.861

VAKA

228.980

İYİLEŞME

5.934

ÖLÜM

17.881

AKTİF VAKA

sf DÜNYA'DA KORONAVİRÜS
21.070.842

VAKA

13.199.905

İYİLEŞME

763.070

ÖLÜM

7.870.937

AKTİF VAKA

  • KOÇ
  • BOĞA
  • İKİZLER
  • YENGEÇ
  • KOÇ BURCU

    Maddi konularda sosyal çevrenizden destekler alarak hedeflerinize ulaşabileceksiniz. Ödemeler ve bor

    Devamı

    BOĞA BURCU

    Seyahatleriniz ve eğitimleriniz ile ilgili oluşan bazı engeller can sıkabilir. Hedeflerinizi ve umut

    Devamı

    İKİZLER BURCU

    Uzak akrabalarınız ve arkadaş çevrenizle iletişimleriniz dikkat. Sosyal medya aracılığı ile istenmey

    Devamı

    YENGEÇ BURCU

    Önemli otoriter figürlerle ortak işler yapmak isteyebilirsiniz. Maddi konularda önemli atılımların p

    Devamı
  • ASLAN
  • BAŞAK
  • TERAZİ
  • AKREP
  • ASLAN BURCU

    İlişkilerinize vereceğiniz kararlar çok önemlidir. Yeni bir başlangıç içinde olabilirsiniz. Kariyerd

    Devamı

    BAŞAK BURCU

    Hayatınızda yakalandığınız belirsizlik duyguları sizi rahatsız edebilir. Ailenizin özel hayatınız üz

    Devamı

    TERAZİ BURCU

    Duygusal dünyanızda iz bırakacak romantik bir gün geçirebilirsiniz. Yalnız biriyseniz geçmiş ilişkil

    Devamı

    AKREP BURCU

    İlişkilerinizde önemli görüşmeler sağlayabilir, geleceğinize yönelik güzel başarılar elde edebileceğ

    Devamı
  • YAY
  • OĞLAK
  • KOVA
  • BALIK
  • YAY BURCU

    Yeni başlangıçlar sizi oldukça heyecanlandırabilir. Kendinizi oldukça hevesli ve canlı hissedebilirs

    Devamı

    OĞLAK BURCU

    Taşınma, yer değişikliği gibi konular sizler için önemli olabilir. Fedakârlıklarınızın karşılığını s

    Devamı

    BALIK BURCU

    İlişkilerde gerçek dışı bazı konuşmalar sizin üzerinize kalabilir, buna karşı dikkatli olmanız gerek

    Devamı
Yazarlar
Video
Galeri
Güçlü Anadolu Gazetesi'e üye olun

Zaten üye misiniz ? Buraya tıklayarak Üye girişi sağlayabilirsiniz.

Güçlü Anadolu Gazetesi'e giriş yapın

Henüz üye değil misiniz ? Buraya tıklayarak Üye olabilirsiniz.