[related-posts id="338276" color="bg-success"][/related-posts]

Wadephul, AB ülkelerinin İran savaşının hızlı bir şekilde sona ermesi yönündeki diplomatik çabaları desteklediklerini belirtti. İran’a müzakerelere katılma çağrısında bulunan Wadephul, "İran’daki savaş yakında üçüncü ayına girecek. Çatışmanın bir an önce çözülmesi bizim çıkarımızadır. ABD'den bir görüşme teklifi var. Üçüncü ülkeler de ikinci bir görüşme turunu mümkün kılmak için yoğun çaba sarf ediyor. İran'ı acilen bu teklife yanıt vermeye ve ABD ile yapıcı bir şekilde müzakereye çağırıyoruz. ABD Başkan Yardımcısı'nın (James David Vance) İslamabad'a gideceğini biliyoruz. Uzatılan bu elin İran tarafından kendi halkının çıkarı doğrultusunda tutulması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

[related-posts id="338305" color="bg-primary"][/related-posts]

Hürmüz Boğazı

Wadephul, İran'ı ayrıca Hürmüz Boğazında deniz seyrüsefer güvenliğini derhal yeniden tesis etmeye de çağırdı. Wadephul, savaş sonrası Avrupalılar olarak Körfez bölgesindeki ortaklarıyla Hürmüz Boğazındaki gemi trafiğinin güvence altına alınması çabalarına hazır olduklarını belirtti. Wadephul, yakın zamanda Körfez bölgesi ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla görüşmeler olabileceğini belirterek, "Muhtemelen yakında bir araya geleceğiz, çünkü bu krizin sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği yolunun açılması konusunda ortak bir çıkarımız var. Hala bu savaşı sona erdirmek için bir fırsat penceresi olduğunu düşünüyorum" dedi.

AB, Hürmüz Boğazı'nda geçiş ücretine karşı

Kallas, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda geçiş ücretine uygulama planına karşı olduğunu işaret ederek, "Orta Doğu'da elbette İran'la ilgili savaşta yaşananları da ele alıyoruz. Seyir özgürlüğünün yerinin 'geçiş ücreti' sistemiyle değiştirilemeyeceği açıktır. Diplomatik çözümleri destekliyoruz. Ancak nükleer meseleye ek olarak diğer kaygıların da ele alınması gerektiği açık. Füze programları, hibrit ve siber tehditler, vekil güçlere verilen destek ve Rusya'ya destek gibi konular gündemde. Bunları elbette tartışıyoruz. Ayrıca Batı Şeria'daki gelişmeleri de ele alacağız" dedi.

AB'nin dün Filistin ile ilgili toplantılar gerçekleştirdiğini ve 60'tan fazla ülkenin katılım gösterdiğini aktaran Kallas, "Filistin'in en büyük destekçileri biziz. Bölgede istikrarın sağlanması için Filistinlilerin sahip olduğu ve Filistinlilerin yönettiği bir sürecin olması gerektiğini güçlü bir şekilde vurguluyoruz" şeklinde konuştu.

Kallas, toplantıda Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve Sudan'daki krizin de ele alınacağını dile getirdi.

"Suriye ile ilişkiler başlıyor"

AB dışişleri bakanlarının Suriye'yi de konuşacaklarını vurgulayan Kallas, "Gelecek ay bir toplantımız olacak. Suriye ile askıya alınmış iş birliği anlaşmasını yeniden yürürlüğe koymaya karar verdik. Aynı zamanda Suriye ile Ortaklık Anlaşması müzakerelerini de yeniden başlatıyoruz" ifadelerini kullandı.

Gazetecilerin İran ile ateşkes konusunda AB'nin ne gibi adımlar atabileceği sorusuna Kallas, "Olanları kenardan izlemiyoruz. Bölgesel ortaklarla aktif bir şekilde çalışıyoruz, çünkü aynı endişeleri paylaşıyoruz. İran'ı en iyi onlar tanıyor ve müzakere masasındaki tarafların ellerini güçlendirmek istiyoruz. Ateşkes çok kırılgan ama diplomasiye bir şans verilmeli. Ateşkesin, diplomatik bir çözüm bulunana kadar uzatılmasını umuyorum" yanıtını verdi.

Orban UCM kararını uygulamamış, Netanyahu’yu Budapeşte’de ağırlamıştı

BM’nin soykırım ve savaş suçlarını yargılayan mahkemesi UCM, Gazze’de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında 2024 yılı Kasım ayında Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. Diğer yandan Macaristan Başbakanı Orban, uluslararası izolasyona maruz kalan Netanyahu’yu başkent Budapeşte’ye davet etmiş ve ziyaret öncesinde ülkesinin UCM’den çekileceğini duyurmuştu. Macaristan hükümeti, Netanyahu’nun 2025 yılı Nisan ayında halen mahkemenin üyesi olmasına rağmen Budapeşte’deki ziyareti sırasında İsrailli lideri tutuklamayı reddetmiş ve Orban, Netanyahu’ya dokunulmazlık güvencesi vermişti.

Macaristan’ın Seçilmiş Başbakanı Magyar, seçim zaferinin ardından ülkesinin bundan böyle AB’nin radikal İsrailli yerleşimciler aleyhindeki yaptırım kararlarını da veto etmeyebileceğini duyurmuştu.

Açıklamada, İsrail’e 2000 yılından bu yana Avrupa pazarına ayrıcalıklı erişim sağlayan AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın, insan hakları ve demokratik ilkelere saygıyı “temel unsur” olarak tanımlayan 2. maddesine dikkat çekildi. Uzmanlar, ağır ve süreklilik taşıyan ihlallerin bu anlaşmanın askıya alınması için hukuki zemini давно oluşturduğunu belirtti. AB’nin resmi ticaret sayfaları da söz konusu anlaşmanın Haziran 2000’de yürürlüğe girdiğini doğruluyor.

Uzmanlar, AB dışişleri bakanlarının 21 Nisan’da Lüksemburg’da anlaşmanın tamamen ya da kısmen askıya alınmasını değerlendireceğini hatırlatarak, Birliğin “açık bir ahlaki sınavla” karşı karşıya olduğunu kaydetti. Açıklamada, anlaşmanın tamamen askıya alınmasının siyasi bir tercih değil, uluslararası hukuk yükümlülükleriyle uyum için “asgari gereklilik” olduğu ifade edildi.

Çağrı, Filistin’deki insan hakları durumu özel raportörü Francesca Albanese’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda BM özel raportörü ve çalışma grubu üyesi tarafından yapıldı. Açıklamada ayrıca, anlaşmanın askıya alınmasını talep eden Avrupa Vatandaş Girişimi’nin bir milyonun üzerinde imza topladığına işaret edildi.

Taraflar arasında geçen hafta 10 günlük ateşkes devreye girmişti. Ateşkesin, sınır hattındaki çatışmaların durdurulması ve daha kapsamlı bir siyasi-güvenlik çerçevesi için zemin oluşturması hedefleniyor.

Buna karşın sahadaki tablo kırılganlığını koruyor. Reuters’ın aktardığına göre İsrail, güney Lübnan’daki askeri varlığını sürdürürken bölgedeki sivillere bazı alanlara dönmemeleri yönünde uyarıda bulundu. Bu durum, müzakerelerin seyrine ilişkin belirsizliğin sürdüğüne işaret ediyor.

Perşembe günü yapılması beklenen ikinci tur temasların, ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı ve tarafların daha kalıcı bir düzenlemeye yaklaşıp yaklaşamayacağı açısından belirleyici olması bekleniyor. Bu değerlendirme, mevcut gelişmelere dayalı bir çıkarımdır.

Ortak metinde, krizden çıkış için doğrudan bir ülkenin adı anılmasa da, taraflar arasında yapıcı ve karşılıklı saygıya dayalı bir iletişim sürecinin başlatılması gerektiği vurgulandı. Açıklamada, diplomatik kanalların yeniden etkinleştirilmesinin Küba’daki mevcut koşulların iyileştirilmesi açısından kritik olduğu ifade edildi.

[related-posts id="338157" color="bg-primary"][/related-posts]

Enerji krizi ve yardım vurgusu

Üç ülke ayrıca, Küba’nın özellikle enerji alanında ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. Açıklamada, uygulanan ekonomik yaptırımların ülkenin enerji arzını olumsuz etkilediği ve bu durumun temel hizmetlere erişimi zorlaştırdığı kaydedildi.

Brezilya, Meksika ve İspanya, Küba’ya yönelik insani yardımların artırılacağını ve özellikle enerji krizinin hafifletilmesine katkı sağlayacak desteklerin önceliklendirileceğini duyurdu. Yardımların gıda, ilaç ve enerji altyapısına yönelik olacağı belirtildi.

Diplomasi çağrısı öne çıktı

Ortak açıklamada, mevcut krizin çözümünün ancak diyalog ve uluslararası iş birliğiyle mümkün olabileceği ifade edildi. Taraflar, gerilimi artıracak adımlardan kaçınılması ve çözüm odaklı diplomatik süreçlerin teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı.

Küba’da son dönemde yaşanan ekonomik daralma, enerji kesintileri ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sıkıntılar, uluslararası toplumun dikkatini yeniden ülkeye çevirmiş durumda. Üç ülkenin çağrısının, bu çerçevede diplomatik çözüm arayışlarını yeniden gündeme taşıması bekleniyor.

Yapay zeka odağında yeniden yapılanma

Reuters’ın haberine göre planlanan küçülme, Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in şirketi yapay zeka ekseninde yeniden yapılandırma stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor. Şirketin son dönemde yapay zeka altyapısı, veri merkezleri ve yeni ürün geliştirme alanlarında harcamalarını artırdığı; işten çıkarmaların ise bu dönüşüm sürecinde organizasyon yapısını sadeleştirme ve kaynakları yeni önceliklere yönlendirme amacı taşıdığı belirtildi.

Meta’nın 2025 yıl sonu finansal sonuçlarına göre şirketin 31 Aralık 2025 itibarıyla çalışan sayısı 78 bin 865 oldu. Bu veri, Reuters’ın aktardığı yaklaşık 8 bin kişilik ilk dalganın toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 10’una denk geldiğini gösteriyor.

Şirket, son aylarda bazı birimlerinde yeniden yapılanma adımları atmıştı. Reuters’a göre Meta, özellikle yapay zeka odaklı yeni yapılanması kapsamında bazı mühendisleri “Applied AI” organizasyonuna kaydırdı, bazı ekiplerde de görev ve kaynak dağılımını yeniden düzenledi. Planlanan işten çıkarmaların da bu daha geniş dönüşüm sürecinin parçası olduğu ifade edildi. Meta daha önce 2022 sonu ile 2023 boyunca yürüttüğü “verimlilik yılı” kapsamında yaklaşık 21 bin çalışanla yollarını ayırmıştı. Son haber, 2026’da planlanan yeni kesintilerin şirketin son yıllardaki en kapsamlı yeniden yapılanma adımlarından biri olabileceğine işaret ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD donanmasının gemiye defalarca uyarıda bulunduğunu ancak mürettebatın bu çağrılara uymadığını belirtti. Trump, müdahalenin ardından geminin makine dairesinin hedef alınarak durdurulduğunu ve ABD Deniz Piyadeleri’nin geminin kontrolünü ele geçirdiğini ifade etti.

İlk doğrudan müdahale, gerilimi tırmandırdı

Olay, ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı deniz ablukasının ardından gerçekleşen ilk doğrudan askeri müdahale olarak kayda geçti. ABD donanmasına ait bir destroyerin, Umman Körfezi’nde gemiyi durdurmak için “etkisiz hale getirme ateşi” açtığı ve ardından deniz piyadelerinin gemiye çıkarak kontrolü devraldığı bildirildi.

İran tarafı ise müdahaleyi sert bir dille eleştirdi. Tahran’daki askeri yetkililer, ABD’nin eylemini “silahlı korsanlık” olarak nitelendirerek karşılık verileceğini açıkladı. Gelişmenin, 8 Nisan’da yürürlüğe giren kırılgan ateşkesi riske attığı değerlendiriliyor.

Enerji güvenliği ve müzakereler risk altında

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği kritik bir hat olarak öne çıkarken, son gelişmenin enerji piyasalarında dalgalanma yarattığı bildirildi. Petrol fiyatlarının yeniden yükselişe geçtiği ve deniz trafiğinde aksama riskinin arttığı ifade ediliyor.

Öte yandan, ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılması planlanan yeni müzakere turunun da bu gelişmeyle birlikte belirsizliğe sürüklendiği kaydediliyor. İran tarafının görüşmelere katılım konusunda isteksiz olduğu yönünde sinyaller verdiği belirtilirken, taraflar arasındaki diplomatik sürecin geleceği de tartışma konusu haline geldi.

[related-posts id="338155" color="bg-success"][/related-posts]

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "ABD’nin sözde İran limanları veya kıyı şeridine uyguladığı abluka, yalnızca Pakistan aracılığıyla sağlanan ateşkesin ihlali olmakla kalmıyor, aynı zamanda hukuka aykırı ve suç teşkil eden bir eylemdir. Bu durum, BM Şartı’nın 2(4) maddesini ihlal eder; ayrıca, BM Genel Kurulu Kararı 3314 (1974) Madde 3(c) uyarınca saldırı eylemi olarak kabul edilir; bu madde açıkça bir devletin liman veya kıyılarının abluka altına alınmasını böyle eylemler arasında saymaktadır. Dahası, İran halkına kasıtlı olarak toplu ceza uygulanması, savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil eder" ifadelerini kullandı.

"Vatan söz konusu olunca birlik öne çıkar"

Pezeşkiyan, Avustralya’da düzenlenen 2026 AFC Kadınlar Asya Kupası’na katılan İran Kadın Milli Futbol Takımı’nın, ülkenin içinde bulunduğu süreç nedeniyle aldığı ülkeye dönüş kararını örnek göstererek, "Bir şampiyonun ruhu, ülkeye yönelik tehditler karşısında boyun eğmeyecek ve vatanının bağımsızlığının zedelenmesine izin vermeyecek şekildedir. Bazı iç meselelerde görüş ayrılıkları olsa bile, söz konusu vatan olduğunda birlik ve dayanışma ruhu ön plana çıkar. Bazı iç sorunlara rağmen, ülkemizin sporcu kızlarının İran’a dönme kararı, onların vatanseverlik, milli aidiyet ve onurunun derinliğini göstermektedir. Bu, takdiri hak eden ve ülke için bir gurur kaynağıdır. Bu değerli sporculara, ailelerine ve bu ruhla ülke için çaba gösteren tüm sporculara içten teşekkür ediyoruz" dedi.

Uluslararası kurumlara eleştiri

Uluslararası alandaki çifte standartlara dikkat çeken Pezeşkiyan, "İnsan hakları, demokrasi ve insanlık adına ortaya atılan iddialar, siyonist rejim ve ABD’nin bölgede özellikle ülkemize yönelik gerçekleştirdiği saldırılar karşısında değerlendirildiğinde anlam kazanır. Sivillere yönelik saldırılar, suikastlar, yerleşim yerlerinin bombalanması ve kadın ile çocukların hedef alınması, bu iddialarla nasıl bağdaştırılabilir? Bu eylemler karşısında insan hakları savunucusu kurumlar ve hatta Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlar adeta uyuyor, sadece zaman zaman endişe dile getirmekle yetiniyor. Oysa bu tür açıklamalar bu suçlara karşı yeterli değildir" şeklinde konuştu.

Silahlı kuvvetlere teşekkür

Mesud Pezeşkiyan, İran Silahlı Kuvvetlerine ülkenin savunmasında oynadıkları rol nedeniyle teşekkür ederek, "Saldırılara verilen kararlı cevap, başta Besic güçleri, Devrim Muhafızları ve ordu mensupları olmak üzere ülkenin savunma güçlerinin direnişi ve kapasitesi sayesinde mümkün olmuştur. Ordu Günü vesilesiyle Silahlı Kuvvetleri tebrik ediyor, onlarla gurur duyuyoruz. Onlar, ülkenin sağlam kaleleri olarak milli onurun korunmasında belirleyici bir rol oynamaktadır" ifadelerini kullandı.

"Silahlı kuvvetlerin performansı analizcileri şaşırttı"

İran Cumhurbaşkanı, "Silahlı kuvvetlerin baskılar ve tehditler karşısındaki performansı birçok analizciyi şaşırtmıştır. Ülke, tüm zorluklara rağmen büyük güçlere ve onların geniş desteklerine karşı durabilmiştir. Hedeflerine ulaşamayan düşmanlar ise uluslararası hukuku açıkça ihlal ederek okullar, hastaneler, üniversiteler ve kamuya açık alanlar gibi sivil altyapıları hedef almaktadır" diye konuştu.,

"Sivil hedeflere saldırılar çaresizliğin göstergesi"

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını "düşmanların çaresizliğinin ve yenilgisinin ulaştığı noktanın bir göstergesi" olarak nitelendiren Mesud Pezeşkiyan, "Sivil merkezlere ve masum insanlara saldırmanın hiçbir gerekçesi yoktur ve bu durum, insan hakları ve demokrasiye ilişkin ortaya koydukları iddialarla tamamen çelişmektedir. Bir yandan İran halkını ilerletmek istediklerini söyleyip diğer yandan ülkemizi taş devrine döndürmek ve medeniyetimizi yok etmek istediklerini dile getirmeleri, saldırganların gerçek niyetini açıkça ortaya koymaktadır" dedi.

[related-posts id="337820" color="bg-primary"][/related-posts]

Kesin sayımın ardından ortaya çıkan tabloya göre Orban’ın partisi Fidesz-KDNP ittifakı parlamentoda 52 sandalyede kaldı. Yüzde 5’lik seçim barajını aşan tek üçüncü siyasi güç ise aşırı sağcı Mi Hazank oldu; parti Meclis’te 6 sandalye elde etti. Böylece Macaristan siyasetinde uzun yıllardır iktidar etrafında kurulan denge, seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte açık biçimde muhalefet lehine kırılmış oldu.

[related-posts id="337853" color="bg-warning"][/related-posts]

Posta ve yurt dışı oyları farkı büyüttü

İlk sonuçlarda Tisza’nın sandalye sayısı 138 olarak görünürken, kesinleşen sayımda buna posta ve yurt dışı oyları da eklendi ve parti 141 sandalyeye yükseldi. Reuters, bu artışın Peter Magyar’ın elini özellikle anayasal ve kurumsal düzenlemeler bakımından daha da güçlendirdiğini belirtti. Macaristan’da anayasa değişikliği için gereken eşik 133 milletvekili olduğundan, Tisza’nın ulaştığı sayı yeni dönemin kapsamını sıradan bir hükümet değişikliğinin ötesine taşıdı.

Peter Magyar seçim sonrası yaptığı açıklamada sonucu “eşi benzeri görülmemiş bir yetki” olarak niteledi. Reuters’a göre Magyar, kampanya boyunca hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etme, yolsuzlukla mücadele ve Avrupa Birliği ile ilişkileri onarma söylemi üzerinden destek topladı. Bu nedenle seçim sonucu, yalnızca Orban sonrası siyasi geçiş olarak değil, aynı zamanda Budapeşte’nin Brüksel’le ilişkisinde yeni bir sayfa açma ihtimali olarak da okunuyor.

AB fonları ve kurumsal değişim beklentisi

Seçim sonucunun ardından gözler, yeni yönetimin ilk adımlarına çevrildi. Reuters’ın 17 Nisan tarihli haberine göre Magyar ekibi, dondurulan Avrupa Birliği fonlarının serbest bırakılması için Brüksel’le erken temaslara başladı. Bu çerçevede Tisza’nın önünde yalnızca hükümet kurma değil, aynı zamanda Orban döneminde tartışma yaratan anayasal ve kurumsal düzenlemeleri gözden geçirme başlığı da bulunuyor.

Macaristan’daki bu sonuç, Avrupa siyaseti açısından da yakından izleniyor. Reuters, Orban’ın yenilgisinin Avrupa aşırı sağı açısından sembolik ağırlığı yüksek bir kırılma olarak değerlendirildiğini aktardı. Uzun süredir Avrupa’daki sağ popülist çizginin en güçlü figürlerinden biri olarak görülen Orban’ın seçimle iktidarı kaybetmesi, Budapeşte’nin iç siyasetini aşan daha geniş bir siyasi etki yaratmış durumda.

Avrupalı aşırı sağcı liderlerin göçmenliğe karşı İtalya’nın Milano kentinde bir araya geldiği süreçte gerçekleştirilen toplantıdaki konuşmasında Sanchez, "Bugün İspanya’da yarım milyon göçmene yasal statü kazandıracak bir süreci onaylıyor ve ilerletiyoruz. Buna karşı çıkan sağ ve aşırı sağ kanata şunu söylemek istiyorum; İspanya, göçmenliğin kızıdır ve yabancı düşmanlığının anası olmayacaktır" dedi.
Aşırı sağın sesinin yüksek çıkmasının yükseliş değil çöküş döneminde olmasından kaynaklandığını savunan Sanchez, "İnsanlar, onların hiçbir projelerinin, hiçbir çözümlerinin olmadığını fark ediyor. Sadece nefret, içi boş sloganlar ve dünyaya sadece savaş, enflasyon, eşitsizlik ve toplumsal bölünme getiren yanlış politikalar uyguladılar. Dünyaya verdikleri tek şey bu" dedi.

İspanyol lider, "Adaletsizlik karşısında sessiz kalanlara yazıklar olsun. İşçileri sömürenlere, farklı olanları suçlu ilan edenlere, hakları pazarlık konusu yapanlara, elitlerin ayrıcalıklarını savunanlara, Gazze, Batı Şeria, Ukrayna, Lübnan ve Orta Doğu’da savaş ve şiddeti destekleyenlere yazıklar olsun" ifadelerini kullandı.

BM’nin reforme edilmesi gerektiğini söyledi

Konuşmasında Birleşmiş Milletler’in (BM) reforme edilmesi gerektiği açıklamasında bulunan Sanchez, "Kurallara dayalı uluslararası düzene inanıyoruz. Ancak çok taraflı sistemin yenilenmesi gerekiyor. BM, ancak gerçekliği temsil ederse hayatta kalabilir" dedi.

Daha demokratik ve temsil oranı daha yüksek bir BM’nin gerekliliğine vurgu yapan İspanyol lider, "BM’nin yenilenmesinin zamanı geldi. Belki bir kadın tarafından yönetilmesinin de. Neden olmasın?" ifadelerini kullandı.

Sanchez, İsrail, ABD ve Rusya’yı kastederek, "Çok taraflı sisteme yönelik saldırılar ve güç kullanımının tehlikeli bir şekilde normalleştiğini görüyoruz" dedi.

Silva’dan İran ve Lübnan müdahalelerine tepki

Brezilya Devlet Başkanı Silva ise Latin Amerika ve Arap ülkelerine yönelik ötekileştiren söylemlere tepkisini koydu. Silva, "Ortadan kaldırmak istediklerimiz hakkında yalan söylemeyi bırakmamız gerekiyor. Latin Amerika, bir uyuşturucu kaçakçılığı dünyası olarak gösteriliyor. Arap dünyası ise bir terör dünyası olarak gösteriliyor. Peki bu dünyada kim iyi?" dedi.

Brezilyalı lider, "Irak’ın işgali bir yalan üzerine kuruldu. (Irak eski Cumhurbaşkanı) Saddam Hüseyin’in sözde sahip olduğu kitle imha silahları nerede? Asla bulunamadılar. Fransa ve İngiltere’nin Libya’daki müdahalesinin gerekçesi de tarihimizin o anında muazzam zarara yol açan başka bir yalandı. İsrail’in Gazze Şeridi’nde gerçekleştirdiği işgal ve soykırım da çok büyük başka bir yalana dayanır. Peki şimdi İsrail’in Lübnan’a yönelik bombardımanı hangi gerekçeyle yapılıyor? Şimdi ABD’nin İran’a yönelik müdahalesi hangi gerekçeyle yapılıyor?" ifadelerini kullandı.

Toplantı, İspanya ve Meksika ilişkilerinde yakınlaşmaya vesile oldu

İspanya'nın ikinci büyük kenti Barselona’daki buluşma, ilişkileri uzun süredir soğuk olan İspanya ve Meksika arasında da yakınlaşmaya vesile oldu. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Barselona’ya varışında iki ülke arasında diplomatik kriz yaşanmadığını ve böyle bir şeyin "hiç olmadığını" söyledi. Bu yıl dördüncüsü düzenlenen zirve, gelecek yıl Meksika’da gerçekleştirilecek.

[related-posts id="338151" color="bg-success"][/related-posts]

Tahran’dan Washington’a doğrudan mesaj

İran tarafı, bu adımı doğrudan ABD’nin denizde sürdürdüğü baskıya bağladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin Hürmüz’den serbestçe geçemediği bir tabloda başkaları için de normal geçişten söz edilemeyeceğini söyledi. Reuters’ın aktardığına göre, Tahran yönetimi boğazın açık kalmasını daha önce de ABD’nin ateşkes koşullarına bağlı kalmasına bağlamıştı. Bu nedenle son karar, yalnızca askeri bir güvenlik tedbiri değil, aynı zamanda Washington’a verilmiş açık bir siyasi mesaj olarak öne çıktı.

[related-posts id="338149" color="bg-primary"][/related-posts]

Gemiler beklemeye geçti, piyasa tedirgin

Sahadaki tablo ise gerilimin yalnızca açıklama düzeyinde kalmadığını gösterdi. AP’nin haberine göre, ateşkes sonrası sınırlı biçimde yeniden başlayan geçiş denemeleri, gemilere ateş açılması ve artan risk nedeniyle yeniden durma noktasına geldi; iki Hindistan bayraklı geminin ateş altında kalarak geri dönmek zorunda kaldığı bildirildi. Reuters da pazar günkü haberinde, Hürmüz çevresindeki belirsizliğin Körfez piyasalarında ateşkes iyimserliğini bastırdığını, yatırımcıların yeniden enerji arzı ve taşımacılık riskine odaklandığını aktardı. Dünyadaki deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık beşte birinin bu hattan geçmesi nedeniyle, Hürmüz’deki her yeni askeri hamle küresel ekonomi açısından doğrudan sonuç doğuruyor.

ABD geri adım sinyali vermedi

Washington cephesinde ise ton sertliğini korudu. ABD Başkanı Donald Trump, İran’la temasların sürdüğünü belirtirken, Tahran’ın Hürmüz üzerinden tehdit ya da baskı kuramayacağını söyledi. Reuters’ın haberine göre Trump ve İran tarafı görüşmelerde bazı ilerlemelerden söz etse de, özellikle nükleer program ve boğaz üzerindeki denetim konusunda ciddi görüş ayrılıkları sürüyor. Bu tablo, diplomasi kanalı tamamen kapanmamış olsa da sahadaki askeri baskının müzakerelerin önüne geçtiğini gösteriyor.

Ateşkesin bitimine doğru kritik eşik

Geçici ateşkesin çarşamba günü sona erecek olması, önümüzdeki birkaç günü daha da kritik hale getiriyor. Reuters’a göre yeni bir görüşme tarihi henüz açıklanmadı ve başlıca ihtilaf konularında belirgin bir yakınlaşma da sağlanmış değil. Bu nedenle gözler bir yandan Hürmüz’deki fiili deniz trafiğine, diğer yandan tarafların ateşkesi uzatıp uzatamayacağına çevrilmiş durumda. Boğazdaki mevcut tablo, Orta Doğu’daki askeri gerilimin yeniden daha geniş bir ekonomik ve diplomatik krize dönüşme riskini artırıyor.

Bakanlık açıklamasına göre Misri, Hindistan’ın ticari gemilerin ve denizcilerin güvenliğine verdiği önemin altını çizerek, İran’ın daha önce Hindistan’a yol alan bazı gemilerin güvenli geçişini kolaylaştırdığını hatırlattı. Ticari gemilere ateş açılması gibi ciddi bir olayla ilgili endişelerinin altını yeniden çizen Hint yetkili, büyükelçiden Hindistan’ın görüşlerini İran makamlarına iletmesini ve Hindistan’a doğru yol alan gemilerin Boğaz’dan geçişini kolaylaştırma sürecinin en kısa sürede yeniden başlatılmasını talep etti.
Bakanlık açıklamasında, İran büyükelçisinin söz konusu endişeleri kendi makamlarına ileteceğini bildirdiği aktarıldı.

Çeşitli kaynaklar, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan en az 2 ticari gemiye ateş açtığını iddia etmişti. DMO, saatler önce yaptığı açıklamada, ABD'nin devam eden ablukası nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın gemi geçişlerine yeniden kapatıldığını duyurmuştu.

Sanchez savaş ve şiddet konusuna dikkat çekti

Toplantıda konuşan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Gazze, Batı Şeria, Ukrayna, Lübnan ve Orta Doğu’da yaşanan gelişmelere değinerek, savaş ve şiddeti destekleyenlere yönelik eleştirilerde bulundu. Sanchez ayrıca göçmenlik karşıtlığı ve aşırı sağ politikaları da eleştirdi.

BM reformu vurgusu yaptı

Sanchez, konuşmasında Birleşmiş Milletler’in reforme edilmesi gerektiğini belirterek, çok taraflı sistemin güncellenmesinin önemine dikkat çekti. Uluslararası düzende temsilin artırılması gerektiğini ifade etti.

Silva müdahalelere yönelik değerlendirmelerde bulundu

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ise konuşmasında Orta Doğu’daki gelişmelere değinerek İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki eylemlerine ve bölgedeki müdahalelere ilişkin eleştirilerde bulundu. Ayrıca ABD’nin İran’a yönelik müdahalesine dair sorular yöneltti.

​​​​​​​

Toplantı uluslararası katılımla gerçekleşti

Barselona’da düzenlenen toplantıya farklı ülkelerden liderler katılırken, etkinlikte aşırı sağ, göç politikaları ve uluslararası ilişkiler de ele alındı. Toplantının, İspanya ile Meksika arasındaki ilişkiler açısından da bir yakınlaşmaya katkı sağladığı belirtildi.

Trump İsrail’i güçlü müttefik olarak değerlendirdi

Trump, İsrail’i sevenlerin ve sevmeyenlerin olabileceğini belirterek, ülkenin ABD’nin önemli bir müttefiki olduğunu kanıtladığını söyledi. İsrail’in cesur, atılgan ve sadık bir yapıya sahip olduğunu dile getirdi.

Çatışma anlarındaki tutumuna dikkat çekti

ABD Başkanı Trump, İsrail’in çatışma ve gerginlik dönemlerinde kararlı bir şekilde hareket ettiğini ifade etti. Bu süreçlerde diğer ülkelerden farklı bir duruş sergilediğini belirtti.

Açıklamalarını sosyal medyada paylaştı

Trump, söz konusu değerlendirmelerini Truth sosyal medya hesabı üzerinden paylaştı. İsrail’in mücadele azmine vurgu yaparak, bu özelliğinin öne çıktığını ifade etti.

[related-posts id="338070" color="bg-danger"][/related-posts]

ABD Donanması, Trump'ın talimatıyla 13 Nisan'da Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatmıştı.

[related-posts id="338070" color="bg-success"][/related-posts]

Yıllık büyümede toparlanma sinyali

İlk çeyrek verisi, 2025’in son çeyreğinde kaydedilen yüzde 4,5’lik büyümenin üzerine çıktı. Böylece Çin ekonomisi, geçen yılın sonundaki yavaşlamanın ardından yeniden yüzde 5 bandına dönmüş oldu. Reuters, bu sonucun hükümetin 2026 yılı için belirlediği yaklaşık yüzde 5’lik büyüme hedef aralığının üst sınırıyla uyumlu görüldüğünü aktardı.

Hizmetler sektörü büyümeyi taşıdı

Bülten notunda yer alan sektör dağılımına göre, ilk çeyrekte hizmetler sektörü yüzde 5,2 büyüdü. Sanayi sektörü yüzde 4,9, tarım sektörü ise yüzde 3,8 artış kaydetti. Bu tablo, iç talep ve hizmet faaliyetlerindeki toparlanmanın büyümeye katkısını sürdürdüğüne işaret ederken, sanayi üretiminin de ivmesini koruduğunu gösterdi. Reuters, mart ayında fabrika çıkış fiyatlarının yeniden artıya dönmesinin ve enflasyondaki sınırlı toparlanmanın para politikasında yeni bir gevşeme ihtiyacını azalttığını yazdı.

Gözler yılın geri kalanında

Buna karşın Çin ekonomisinin önünde riskler sürüyor. Reuters’a göre enerji fiyatları, dış ticaret görünümü ve küresel jeopolitik gerilimler yılın geri kalanında büyüme üzerinde baskı oluşturabilir.

Özellikle Çin’in hem büyük bir enerji ithalatçısı hem de ihracata dayalı bir ekonomi olması nedeniyle, ilk çeyrekten gelen güçlü verilerin piyasalarda olumlu karşılanmasına rağmen, yılın tamamına ilişkin temkinli beklentiler de korunuyor.

[related-posts id="337968" color="bg-success"][/related-posts]

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Associated Press haber ajansına röportaj verdi. Birol, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan petrol, doğal gaz ve diğer hayati kaynakların akışının kesilmesi sonucu ortaya çıkan enerji krizine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Birol, "Şimdi durum çok zor ve küresel ekonomi için büyük sonuçlar doğuracak. Bu durum ne kadar uzarsa dünya genelindeki ekonomik büyüme ve enflasyon için o kadar kötü olacak" ifadelerini kullandı.

Birol, Hürmüz Boğazının kapalı kalmasının, "daha yüksek benzin fiyatları, daha yüksek doğal gaz fiyatları, daha yüksek elektrik fiyatlarına" yol açacağını söyledi. Birol, "Ekonomik sıkıntılar eşit şekilde hissedilmeyecek ve en çok etkilenecek ülkeler, sesi çok duyulan ülkeler olmayacak. Ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkeler olacak. Asya'daki, Afrika'daki ve Latin Amerika'daki daha yoksul ülkeler" diye konuştu. Birol, İran savaşının Hürmüz Boğazı'nın kalıcı olarak yeniden açılmasını sağlayacak bir çözüme kavuşmaması durumunda "herkesin zarara göreceğini" vurguladı. Birol, "Bazı ülkeler diğerlerinden daha zengin olabilir. Bazı ülkeler diğerlerinden daha fazla enerjiye sahip olabilir, ancak hiçbir ülke, bu krizden muaf olmayacak" dedi. Hürmüz Boğazının birkaç hafta içinde yeniden açılmaması durumunda küresel enerji arzı üzerindeki olumsuz sonuçların daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulunan Birol, "Avrupa’da belki 6 haftalık kadar jet yakıtımız kaldı. Eğer Hürmüz Boğazı’nı açamazsak yakında A şehrinden B şehrine olan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağız" şeklinde konuştu. Birol, "Birçok hükümet lideri bana Hürmüz Boğazı, Mayıs sonuna kadar açılmazsa başta daha zayıf ekonomiler olmak üzere birçok ülkenin büyük zorluklarla karşılaşacağını ve bunun yüksek enflasyon rakamlarından yavaş büyümeye veya bazı durumlarda durgunluğa kadar uzanabileceğini söylüyor" dedi.
Birol ayrıca, İran'ın boğazdan geçiş için ücret talep etmesine karşı çıktı. Birol, bu sistemin kalıcı hale gelmesinin, Asya'daki hayati öneme sahip Malakka Boğazı da dahil olmak üzere diğer su yollarına da uygulanabilecek bir emsal teşkil etme riskini taşıdığını söyledi. Birol, "Bir kere değiştirirsek eski haline geri döndürmek zor olabilir. Burada uygulanan bir geçiş ücreti sisteminin orada uygulanmaması zor olacaktır. Petrolün A noktasından B noktasına koşulsuz olarak akmasını görmek isterim" dedi.

"Savaştan önceki duruma geri dönmemiz 2 yıl kadar sürebilir"

Basra Körfezi'nde 110'dan fazla petrol yüklü tanker ve 15'ten fazla sıvılaştırılmış doğal gaz yüklü geminin beklediğini belirten Birol, bunların Hürmüz Boğazı'ndan dünya pazarlarına ulaşabilmeleri halinde enerji krizinin hafifletilmesine yardımcı olabileceğini belirterek, "Ancak bu yeterli değil. Barış anlaşması olsa bile enerji tesislerinde savaşın yol açtığı hasar nedeniyle üretimin çatışma öncesi seviyelere dönmesi aylar sürebilir. Bölgedeki 80'den fazla önemli varlık hasar gördü. Bu 80 varlığın 3'te 1'inden fazlası ise ağır veya çok ağır hasar aldı. Savaştan önceki duruma geri dönmemiz kademeli olarak 2 yıla kadar sürebilir" dedi.