Lozan Barış Andlaşması’nın 97. Yıl Dönümü

Türkiye Cumhuriyeti’nin var oluş belgesi “Lozan Barış Andlaşması”nın 97. Yıl Dönümünü kutladığımız bugünlerde, bu antlaşmanın Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve Türk ulusuna tam bağımsızlığını kazandırdığını bir kez daha hatırlamalıyız. 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’nın imzalanmasına yol açan tarihi olay ve aşamaları şöyle özetleyebiliriz. Millî Mücadeleyi kazanmamız üzerine Mütareke Antlaşması Mudanya’da imzalanmıştı. TBMM Hükümeti, barış konferansının İzmir’de yapılmasını önerirken, Müttefikler 27 Ekim tarihli notaları ile konferansın Lozan’da yapılmasını istemişler, Ankara Hükûmeti ve İstanbul Hükûmetini konferansa davet etmişlerdi. TBMM 1 Kasım 1922’de Saltanata son vermesi ile konferansta sadece Ankara Hükümeti’nin temsil edilmesi sağlanmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin var oluş belgesi “Lozan Barış Andlaşması”nın 97. Yıl Dönümünü kutladığımız bugünlerde, bu antlaşmanın Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne ve Türk ulusuna tam bağımsızlığını kazandırdığını bir kez daha hatırlamalıyız. 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’nın imzalanmasına yol açan tarihi olay ve aşamaları şöyle özetleyebiliriz. Millî Mücadeleyi kazanmamız üzerine Mütareke Antlaşması Mudanya’da imzalanmıştı. TBMM Hükümeti, barış konferansının İzmir’de yapılmasını önerirken, Müttefikler 27 Ekim tarihli notaları ile konferansın Lozan’da yapılmasını istemişler, Ankara Hükûmeti ve İstanbul Hükûmetini konferansa davet etmişlerdi. TBMM 1 Kasım 1922’de Saltanata son vermesi ile konferansta sadece Ankara Hükümeti’nin temsil edilmesi sağlanmıştır.
Konferansın açılış oturumu 20 Kasım 1922’de Lozan’da yapılmış, görüşmeler 4 Şubat 1923’te kesintiye uğramış, 23 Nisan 1923’te tekrar başlamış ve Lozan Antlaşması ile Ek 17 adet diğer vesika ve mektuplar, 24 Temmuz 1923’te imzalanmıştır. Konferans çalışmalarının iki buçuk ay kesintiye uğramasını nedeni ise Müttefik devletlerin özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde elde ettikleri kapitülasyonları devam ettirmek istemeleriydi. Dışişleri Bakanı İsmet Paşa Başkanlığında, Sağlık Bakanı Rıza Nur ve Maliye Eski Bakanı Hasan Saka’nın bulunduğu konferans heyeti, iki buçuk aylık kesinti döneminde Ankara’ya dönmüştü. İsmet Paşa’nın Ankara’ya dönmesinden sonra Lozan’daki görüşmelere hakkında TBMM’de 27 Şubat-6 Mart 1923 günlerinde yapılan gizli oturumlarda şiddetli tartışmalar olmuş, bir kısım üyeler İsmet Paşa’yı eleştirirken, çoğunluk barış görüşmelerine devam edilmesini istemiş, Mustafa Kemal Paşa’nın İsmet Paşa’yı desteklemesi ve görüşmelerin başlamasını istemeyenleri eleştirmesi üzerine, Meclis, görüşmelerin tekrar başlaması için teklifte bulunulmasını kabul etmiş, Lozan Konferansı’nın ikinci kısmı toplantıları 23 Nisan 1923’te başlamıştır. Üç ay devam eden toplantılar sonucunda bağımsızlığımızı ve egemenliğimizi tehdit eden Kapitülasyonlar meselesi Türkiye’nin istediği şekilde sonuçlanmış ve Türk limanları arasında deniz nakliyatı yapmak demek olan Kabotaj hakkı da yabancılardan alınarak, sadece Türk vatandaşlarına sağlanmıştır. Savaşta yenilen Yunanistan’ın Türkiye’ye tamirat karşılığı ödemede bulunamayacak durumda olmasından dolayı, İsmet Paşa bu paranın yerine Yunanistan’ın Karaağaç’ı Türkiye’ye terk etmesini kabul etmiş, Başbakan Rauf Bey’in itirazına karşı Mustafa Kemal Paşa bu konuda İsmet Paşa’yı desteklemiştir.
Lozan Andlaşması, TBMM’deki görüşmeler sonucunda 24 Ağustos 1923 günü, 227 üyeden 213’ünün olumlu oyu ile tasdik edilmiş, Lozan Andlaşmasını tasdik etmeyeceklerini ileri sürerek, Türkiye’yi tehdit eden Müttefikler uzun bir gecikmeden sonra Andlaşmayı onaylamışlar ve Lozan Andlaşması 6 Ağustos 1923’te yürürlüğe girmiştir.
Lozan Andlaşması, I. Dünya Savaşı’ndan sonra galip devletler tarafından mağlup devletlere kabul ettirilen barış andlaşmalarından farklı olarak, Yeni Türk Devleti ile I. Dünya Savaşı’nın galipleri arasında eşit şartlarda yapılan andlaşmadır. Bu Andlaşmayı, Osmanlı İmparatorluğu’na Sevr Andlaşması’nı zorla kabul ettirmek isteyenlere karşı yürüttüğümüz ve zaferle sonuçlandırdığımız Millî Mücadeleye borçluyuz. 1919-1938 yılları arasındaki Millî Mücadele dönemi ile 1919-1923 yıllarındaki dış politikayı bizzat Mustafa Kemal yönetmişti. 1923-38 döneminde ise Mustafa Kemal Paşa’nın baş yardımcısı ise İsmet Paşa idi. Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki Millî Mücadele, Ağustos 1922’de askerî zaferle ile sonuçlanınca, yurdumuzu diğer hukuki, siyasi ve ekonomik bağlardan da kurtarmak için “Lozan Andlaşması”, Kurtuluş Savaşı’mızın silahsız ve diplomatik aşamasıydı. Amerikalı tarihçi Henry W. Littlefield “History of Europe” adlı eserinde; “Türkiye, Lozan Andlaşması ile ordu ve donanmanın sınırlandırılmasından, tazminat ödemekten, Sevr Andlaşması’nın yüklediği diğer kayıt ve engellerden kurtulmuştur” diye yazmıştır.
Atatürk’ün veciz deyimi ile “Lozan Türk milleti aleyhinde yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Andlaşması ile ikmal edildiği sanılmış büyük bir suikastın yıkılmasını ifade eden bir belge, Osmanlı devrine ait tarihte eşi geçmemiş bir siyasi zafer eserini oluşturmaktadır.”

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

24.07.2020

sf TÜRKİYE'DE KORONAVİRÜS
357.693

VAKA

311.520

İYİLEŞME

9.658

ÖLÜM

46.173

AKTİF VAKA

sf DÜNYA'DA KORONAVİRÜS
42.070.215

VAKA

28.475.826

İYİLEŞME

1.141.724

ÖLÜM

13.594.389

AKTİF VAKA

  • KOÇ
  • BOĞA
  • İKİZLER
  • YENGEÇ
  • KOÇ BURCU

    Partnerinize karşı rekabet içinde olmamalısınız Onaylanma isteğiniz sizleri hataya sürükleyebilir. K

    Devamı

    BOĞA BURCU

    Sezgilerinizin doğruluğunu teyit etmek isteyebileceğiniz bir gün olacaktır. Şüphelerinizde haklı çık

    Devamı

    İKİZLER BURCU

    Bugün kısa seyahatler sizlere iyi gelecektir. Yeni bir kurs eğitimi almayı düşünmeniz boş vakitlerin

    Devamı

    YENGEÇ BURCU

    Çalışma ortamınızda arkanızdan bazı konular sizlerin ağzından söylenmiş gibi iletilmeye çalışılıyor

    Devamı
  • ASLAN
  • BAŞAK
  • TERAZİ
  • AKREP
  • ASLAN BURCU

    Kardeşleriniz veya kardeş kadar yakın olduğunuz dostlarınıza sinirli ve öfkeli konuşmalar yapabilirs

    Devamı

    BAŞAK BURCU

    Sağlığınız duygusal tepkilerinizden etkileniyor olabilir. Geçici zaman da sorunları büyüterek sağlığ

    Devamı

    TERAZİ BURCU

    Tatil planlarınızı yabancı ülkeye yapmanız ertelenmeye sebep olabilir. Değişikliğe gitmeniz boş vakt

    Devamı

    AKREP BURCU

    Sosyal çevrenizdeki kişilere karşı aşırı sahiplenici davranışlarınız insanlar üzerinde yanlış etki b

    Devamı
  • YAY
  • OĞLAK
  • KOVA
  • BALIK
  • YAY BURCU

    Sağlığınız bağışıklık düşüklüğüne bağlı olarak sarsılabilir. Beslenmenize dikkat etmemeniz tetikleyi

    Devamı

    OĞLAK BURCU

    Öfkenizi aile üyelerinden çıkarmak gibi bir hataya düşmüş olabilirsiniz. Her zaman her koşulda sizle

    Devamı

    BALIK BURCU

    Maddi harcamalarınızın aşırı olduğunu fark ederek kendinize göre bir önlem almak isteyebilirsiniz. B

    Devamı
Yazarlar
Video
Galeri
Güçlü Anadolu Gazetesi'e üye olun

Zaten üye misiniz ? Buraya tıklayarak Üye girişi sağlayabilirsiniz.

Güçlü Anadolu Gazetesi'e giriş yapın

Henüz üye değil misiniz ? Buraya tıklayarak Üye olabilirsiniz.