• CANLI TV İZLE
  • CANLI BORSA
  • Ankara 21° AÇIK
    • Adana
    • Adıyaman
    • Afyonkarahisar
    • Ağrı
    • Amasya
    • Ankara
    • Antalya
    • Artvin
    • Aydın
    • Balıkesir
    • Bilecik
    • Bingöl
    • Bitlis
    • Bolu
    • Burdur
    • Bursa
    • Çanakkale
    • Çankırı
    • Çorum
    • Denizli
    • Diyarbakır
    • Edirne
    • Elazığ
    • Erzincan
    • Erzurum
    • Eskişehir
    • Gaziantep
    • Giresun
    • Gümüşhane
    • Hakkâri
    • Hatay
    • Isparta
    • Mersin
    • istanbul
    • izmir
    • Kars
    • Kastamonu
    • Kayseri
    • Kırklareli
    • Kırşehir
    • Kocaeli
    • Konya
    • Kütahya
    • Malatya
    • Manisa
    • Kahramanmaraş
    • Mardin
    • Muğla
    • Muş
    • Nevşehir
    • Niğde
    • Ordu
    • Rize
    • Sakarya
    • Samsun
    • Siirt
    • Sinop
    • Sivas
    • Tekirdağ
    • Tokat
    • Trabzon
    • Tunceli
    • Şanlıurfa
    • Uşak
    • Van
    • Yozgat
    • Zonguldak
    • Aksaray
    • Bayburt
    • Karaman
    • Kırıkkale
    • Batman
    • Şırnak
    • Bartın
    • Ardahan
    • Iğdır
    • Yalova
    • Karabük
    • Kilis
    • Osmaniye
    • Düzce
    • Lefkoşa
    • Bakü
    • Amsterdam
  • İKİNDİ'YE 17:03

  • HABER GÖNDER

  • CANLI SONUÇLAR
  • İDDAA PROGRAMI

Her vaktini hazır bil, Her gördüğünü Hızır bil”

Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biri olan “Hıdırellez” ya da “Hıdrellez” Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılır. “Hıdırellez günü”, Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde buluştuklarına günüdür. “Hıdırellez günü” Hızır’ın insanlara şans getireceğine inanılır. Hızırın kendisine yardım edenleri ödüllendirdiği, yardım etmeyenleri ise cezalandırdığı görülür.
“Hıdırellez”, İslam öncesi ve sonrası motifleriyle doludur. “Hızır’ın ölmezliği, bahar, yeşillik sembolü oluşu, her 6 Mayısta Hızır’la İlyas’ın buluşması” Türk dünyasında ve İslam dünyasında yüzyıllardır yaşatılan ortak yönler olarak anılmaktadır. Bu ortak motife göre, yaz mevsiminin genellikle 6 Mayısta kutlanan Hıdırellez günüyle birlikte başladığına ve 7 Kasımda da sona erdiğine inanılır. Yılın bu bölümüne “Ruzı Hızır: Yeşil, yeşeren gün” adı verilmiştir. Kış günleri olarak bilinen 8 Kasımdan 5 Mayısa kadarki güne de “Ruzı Kasım: bölen gün” denmiştir.
“Ruzı Hızır: Yeşil, yeşeren gün” adı verilen Hızır’ın bir yerde bulunan kuru ot yığını üzerine oturduğunda o kuru otları yeşerttiğine inanılmaktadır. “Hızır”ın bu özelliğinden Evliya menkıbeleri olarak bilinen Nefahat-ül Üns adlı eserde bahsedilmektedir.
Türk masallarında Hızır yer alır. Eberhard ve Boratav katalogunda, iki masal Hızır ile ilgilidir. 110 numaralı “Hızır ve Üç Erkek Kardeş” masalında, Hızır tarafından sınanır ve en küçük kardeş bu sınamaları geçerek ödüllendirilir. 111 numaralı “Hızırla Padişah” adlı masalda Hızır’ı bulup getirecek olanı padişah ödüllendirir.
Dinî kaynaklar içinde Hızır’la ilgili bilgilere rastlarız. Kur’an-ı Kerim’de anlatılan Musa Peygamber ile bir kişinin yolculuk öyküsünde geçen kişinin Taberî Tarihi’nde Hızır olduğu belirtilir. Kur’an-ı Kerim’de “Doğrusu İlyas da peygamberlerdendir.” ifadesi yer alır.
Türk topluluklarında baharın gelişi, doğanın uyanışı destanlarda, masallarda, türkülerde söylenir, âşıkların kopuzlarında ve sazlarında dile getirilirdi. 11. yüzyılda Kâşgarlı Mahmud’un yazdığı ve ilk ansiklopedik Türkçe sözlük olan Divanı Lûgati’t-Türk’te baharın gelişi “suların çoğalması, karların eriyip dağ başlarının görünmeye başlaması, dünyanın nefesinin yani havanın ısınması, hayvanların çoğalması” biçiminde dile getirilir.
Bununla ilgili birkaç örnek verelim:
“Türlüg çiçek yarıldı,
Barçın yadhım kerildi,
Uçmak yeri körüldi,
Tumlug yana kelgüsüz”
(Baharda türlü çiçekler açıldı/ Sanki ipek kumaştan döşek serildi/
Cennetin yeri görüldü/ Zaman ılıdı, soğuk hiç gelmeyecektir) (DLT, C. I, s. 119)
“Yağmur yagıp saçuldı,
Türlüg çeçek saçuldı,
Yinçü kabı açıldı,
Çından yıpar yuğruşar.”
(Yağmur taneleri saçıldı/Yerden çiçekler çıktı/İnci, mercan çiçekleri açıldı/Sandallamisk birbiriyle yoğrulmuş gibi kokusaçar.) (DLT, C. II, s. 122)
XI. yüzyıl şairlerinden Karahanlı Uygur Türklerinden Balasagunlu Yusuf Has Hâcip tarafından 1069 yılında yazılarak Karahanlı Hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulan Kutadgu Bilig, Türkçenin ve Türk kültürünün önemli kaynaklarındandır. “Kutlu Bilgi” anlamına gelen Kutadgu Bilig’te bahar “yay” ve “yaz” sözleriyle ifade edilmiş ve baharın güzellikleri anlatılır. “Mutluluk Bilgisi” anlamına gelen bu değerli eserde baharın güzelliklerine geniş yer verilir:
“Kurumuş yıgaçlar tonandı yaşıl,
Bezendi yipün al sarıg kök kızıl.”
(Kurumuş ağaçlar yeşiller giyindi/
Doğa mor, al ve kızıl renkler ile süslendi.) (Kutadgu Bilig, beyit: 67).
Dilimizde Hızır peygamberle ilgili yaygın olarak kullanılan;
“Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez”
“Her vaktini hazır bil, her gördüğünü Hızır bil.”
“Hızır gibi yetişti.”
“Yetiş Hızır Nebi, sen imdat eyle!”
“Yetiş canımıza Hızır, ya Hızır.”
“Adın ne? Hızır, elimden gelen budur.”
Gibi deyim ve tekerlemelerden de anlaşılacağı üzere Hızır halk inanışına göre darda kalanların, yardım isteyenlerin yardımına yetişen, güzel haber müjdeleyen, bereket ve bolluk getiren ak sakallı, nur yüzlü, boz atlı bir ermiştir. Her yerde hazır bulunur.
Genelde “Hıdırellez” denilince Hızır peygamber ön plana çıkmakta, İlyas peygamber unutulmaktadır. İnanışa göre Hızır peygamber karaların, İlyas peygamber de suların koruyucusudur. İkisi de ölümsüzlük suyu (bengi su)ndan içmiştir. Çeşitli kılıklara girerek birbirlerinden ayrı olarak insanlara yardım eden bu iki peygamber; her yıl mayıs ayında bir su kenarında buluşurlar. Bu buluşma nedeniyle her taraf yeşerir, sular coşar. Bademlerin, eriklerin, akasyaların ve menekşelerin açması doğanın kış uykusundan uyanışının ve “Hıdrellez”in müjdecisidir. İşte bu durum halk arasında bayram olarak çeşitli etkinliklerle kutlanır.
Hıdırellez günü, erkenden kalkılıp kapılar açılır. Genç kızlar için hazırlanan sandıklar açılır. Açılır ki eve bereket dolsun, genç kızımız da iyi bir evlilik yapsın. Hıdırellez günü, bazıları sabah gün doğarken kırlara, bağlara, bahçelere çıkıp buralarda Hızır’ın ayak izlerine basarak bolluğa ulaşmayı düşler. Hıdırellez günü, doğa ve insan sevgisi çok önemlidir çünkü Hızır ve İlyas, insanları, doğayı, iyiliği ve cömertliği seven, bereketin simgesi olan, kutsallıklarına inanılan dinsel varlıklardır. 4 Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır’ın kendilerine yardım edeceğine inanıyorlar.
6 Mayıs günü ikindi zamanı Hıdırellezin bittiğine inanılır. Ancak eğlenceler hava kararıncaya değin sürer. “Hızır uğrasın!” dileği bolluk gelmesi anlamında kullanılır.

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

Bitmeyen derdimiz

sf TÜRKİYE'DE KORONAVİRÜS
246.861

VAKA

228.980

İYİLEŞME

5.934

ÖLÜM

17.881

AKTİF VAKA

sf DÜNYA'DA KORONAVİRÜS
21.070.842

VAKA

13.199.905

İYİLEŞME

763.070

ÖLÜM

7.870.937

AKTİF VAKA

  • KOÇ
  • BOĞA
  • İKİZLER
  • YENGEÇ
  • KOÇ BURCU

    Maddi konularda sosyal çevrenizden destekler alarak hedeflerinize ulaşabileceksiniz. Ödemeler ve bor

    Devamı

    BOĞA BURCU

    Seyahatleriniz ve eğitimleriniz ile ilgili oluşan bazı engeller can sıkabilir. Hedeflerinizi ve umut

    Devamı

    İKİZLER BURCU

    Uzak akrabalarınız ve arkadaş çevrenizle iletişimleriniz dikkat. Sosyal medya aracılığı ile istenmey

    Devamı

    YENGEÇ BURCU

    Önemli otoriter figürlerle ortak işler yapmak isteyebilirsiniz. Maddi konularda önemli atılımların p

    Devamı
  • ASLAN
  • BAŞAK
  • TERAZİ
  • AKREP
  • ASLAN BURCU

    İlişkilerinize vereceğiniz kararlar çok önemlidir. Yeni bir başlangıç içinde olabilirsiniz. Kariyerd

    Devamı

    BAŞAK BURCU

    Hayatınızda yakalandığınız belirsizlik duyguları sizi rahatsız edebilir. Ailenizin özel hayatınız üz

    Devamı

    TERAZİ BURCU

    Duygusal dünyanızda iz bırakacak romantik bir gün geçirebilirsiniz. Yalnız biriyseniz geçmiş ilişkil

    Devamı

    AKREP BURCU

    İlişkilerinizde önemli görüşmeler sağlayabilir, geleceğinize yönelik güzel başarılar elde edebileceğ

    Devamı
  • YAY
  • OĞLAK
  • KOVA
  • BALIK
  • YAY BURCU

    Yeni başlangıçlar sizi oldukça heyecanlandırabilir. Kendinizi oldukça hevesli ve canlı hissedebilirs

    Devamı

    OĞLAK BURCU

    Taşınma, yer değişikliği gibi konular sizler için önemli olabilir. Fedakârlıklarınızın karşılığını s

    Devamı

    BALIK BURCU

    İlişkilerde gerçek dışı bazı konuşmalar sizin üzerinize kalabilir, buna karşı dikkatli olmanız gerek

    Devamı
Yazarlar
Video
Galeri
Güçlü Anadolu Gazetesi'e üye olun

Zaten üye misiniz ? Buraya tıklayarak Üye girişi sağlayabilirsiniz.

Güçlü Anadolu Gazetesi'e giriş yapın

Henüz üye değil misiniz ? Buraya tıklayarak Üye olabilirsiniz.